Son xəbərlər

Ustad Kamal Abdullanın 70 yaşına…

Niyə yarımçıq?

Çünki bir yubiley yazısında Kamal Abdullanın ədəbi-bədii, elmi-publisistik yaradıcılığını, mədəni-ictimai fəaliyyətini tam miqyasıyla əhatə eləmək mümkün deyil...

Çünki onun bitkin portretini yaratmaq üçün ömür və yaradıcılıq yolunun dönüm-döngələrinə, dünyaduyumuna bələd olmaq, əsərlərinə dönə-dönə qayıtmaq, çoxsaylı elmi titullarını, təltiflərini, mükafatlarını, Yaponiyadan Amerikayadək onlarla ölkədə nəşr olunan əsərlərini, o əsərlər barədə qələmə alınan sanballı məqalələri xatırlatmaq lazımdı...

Çünki belə bir iddiada olmaq üçün dilin gizlinlərinə varmaq, mifləri və dastanları ələk-vələk eləmək, onun SÖZÜnün havasına girmək, söylədiklərinin altındakı MƏNAnı anlamaq gərəkdi...

Çünki son 30-35 ilin Azərbaycan elmi mühitini, ədəbiyyatını, mədəniyyətini, ictimai fikrini Kamal Abdullasız təsəvvür eləməyə çalışdım – hər sahədə nəzərə açıq-aşkar çarpan boşluqlar gördüm...

Ən azı, ötən əsrin 80-ci illərinin ikinci yarısını və müstəqillik dövrümüzü onun dilçilik və qorqudşünaslıq sahəsindəki araşdırmaları, poetik eksperimentləri, tərcümələri, esseləri, publisistik yazıları, hekayələri, romanları, yaratdığı mədəniyyət, bilik, yaradıcılıq fondları, ədəbiyyatımızın hüdudlarını genişləndirmək yönümündəki fəaliyyəti olmadan ağla gətirmək mümkün deyil...

İllah da öz ətrafında bənzərsiz ədəbi mühit yaratmağı bacarması, istedadlı qələm sahiblərinə əlindən gələn yardımı göstərməsi, yaranan sanballı əsərlərə ürəkgenişliyilə münasibət bildirməsi, ölkəmizdən kənarda belə, ədəbiyyatımızın, mədəniyyətimizin və mənəviyyatımızın təəssübünü çəkməsiylə müstəqillik dövrü ictimai-mədəni tariximizə öz möhürünü vurub...

Ədəbi himayə sarıdan özümü bəxtli saya bilmərəm. Hətta şəxsi münasibətimiz olan qələm adamlarından bir çoxu hələ də məni şair hesab eləyir, ya da kitablarımın adını söyləməkdə çətinlik çəkir. Amma xalq yazıçıları Kamal Abdulla və Afaq Məsudun, görkəmli türkoloq, professor Əsgər Rəsulovun, bənzərsiz ədəbiyyatşünas, professor Bədirxan Əhmədlinin (nəsildaşlarım Sabir Bəşirov, Zakir Məmməd, Rüstəm Kamal, Mehman Qaraxanoğlu, Xanəli Kərimli, Əlabbas, Nurafiz, Aslan Quliyev, Rafiq Hümmətin də eləcə) diqqətini uzun illərdir hiss eləyirəm, hər birinin yazılarım haqqında söylədiyi fikirlər mənim üçün çox dəyərlidir...

Kamal Abdulla “Yolçu” romanın haqqında yazanda bir-iki ümumi görüşdən başqa elə bir şəxsi ünsiyyətimiz olmamışdı, özü ədəbi mühitdən xəbər tutub oxumuşdu. Kitabı zövqünə bələd olduğu qələm adamlarının məsləhətilə oxumağa başlamış, hətta özüylə Almaniyaya səfərə gedəndə də götürmüşdü. Elə oradan da gecənin bir məqamında zəng vurub elə ürəkgenişliyi və ürəkdolusu danışmışdı ki, həmin məqamda nəinki “Yolçu”nu qələmə almaqda, ümumiyyətlə, yazı-pozuyla məşğul olmaqda səhv eləmədiyim mənə gün kimi aydın olmuşdu. Sonra da o səfərdən dönər-dönməz məndən ötrü çox gözlənilməz, üstəlik, dəyərli olan“ Yol – xüsusi isim” adlı yazı qələmə aldı...

Ondan ötrü ədəbiyyat təkcə iş otağına qapanıb yazmaq, ayda-ildə bir dəfə oxucularla görüşmək deyil, fasiləsiz, uğur və uğursuzluqlarla zəngin olan prosesdir. Bəlkə elə buna görə də 2000-ci illər ədəbi nəslinə mənsub olan, ədəbi eksperimentlərində müəyyən qədər işıq sezilən gənc qələm sahiblərinin yazılarını izləməklə, bir çoxları barədə fikirlərini bölüşməklə, cürbəcür layihələr gerçəkləşdirməklə, “Yaradıcılıq fakültəsi” kimi eksperiment laboratoriyası yaratmaqla ədəbi mühitə canlanma gətirməsi təqdirəlayiq hadisələrdən idi.

Eləcə də istedadlı cavanları yaxından-uzaqdan himayə eləmək, elmi-bədii təfəkkürüylə yaradıcılıqlarına müsbət təsir göstərmək Kamal Abdullanın qeyri-rəsmi missiyasına çevrilib. Bu missiyadan ağılla faydalananlar da, sui-istifadə eləyənlər də, görməzliyə vuranlar da oldu. Bütün hallarda, son onilliklərin ədəbi mənzərəsini onun gördüyü işlər olmadan təsəvvür eləmək çətindir...

Kamal Abdullanın bütövlükdə ədəbi və bədii yaradıcılığında heyrət döğuran kompozitiv nizam var: dilimizi həm araşdırıb (dilçiliklə bağlı tədqiqatları), həm də populyarlaşdırıb (“Dilçiliyə səyahət və yaxud dilçi olmayanlar üçün dilçilik”); miflərimizi həm saf-çürük eləyib (“Kitabi-Dədə Qorqud” dastanıyla bağlı tədqiqatları), həm də mifin yazıya çevrilməsi yolunu göstərib (“Mifdən Yazıya və yaxud Gizli Dədə Qorqud”); dildə və bədii sözdə çatdığı məqamı özünəxas eksperimentlərlə (şeirləri, tərcümələri, hekayələri) ortaya qoyub, eyni zamanda da ədəbiyyatın yaşam yolunun xəritəsini cızıb (“Müəllif – əsər – oxucu”); ömründən ötən anları işıqlı kədərlə yada salıb (“Tarixsiz gündəlik”), həm də dünyaduyumunun bəxş elədiyi məqamları sanki təlaş içində qoruyub saxlamağa çalışıb (esseləri); nəhayət, bütün bu çoxcəhətli və çoxqatlı ədəbi-bədii təcrübəsinin nəticəsi kimi, sanballı pyeslərini və romanlarını üzə çıxarıb.

Onun özünəməxsus dil qatı ilə yanaşı, SİRR və YOL (bu fərqli kəlmələri “sirli yol”, “yolun sirri”, yaxud “sirrin yolu” kimi ifadələrdə də birləşdirmək olar) bütün yaradıcılığından qırmızı xətt kimi keçir: esselərində də, dramaturgiyasında da, hekayələrinin əksəriyyətində də, “Yarımçıq əlyazma”, “Sehrbazlar dərəsi”ndə də, “Unutmağa kimsə yox...”, “Sirlərin sərgüzəşti” romanlarında da müəllifdən çox sirlərin arxasınca yolu tutub gedən, qarşılaşdıqlarını Sözə çevirən səyyahı xatırladır. Bəlkə elə bu səbəbdən qələmə aldıqlarını “...uzun və ağır gecələrdə narahat bir beynin – Yolun hərəkətinə inanmaq istəməyən həyat eşqinin səhərə, işığa uzanan niskili” adlandırır.

Məncə, ondan ötrü yaradıcılıq – şübhədən həqiqətə gedən SİRR dolu yoldu. Esselərinin birində, şübhəni, az qala, yaradıcılığın başlıca prinsipi sayır: “...Şübhə edənin gərək bir prinsipi, idealı olsun... Bütün şübhələr - sonraya, torpaq üstündə möhkəm dayanmağı öyrənəndən sonraya! Şübhə eləməyə gərək haqq qazanasan. Şübhə etmək səbatlıların işidir...” Məncə, elə bununla KAMAL ABDULLANIN SİRRİ çözülür: o əsərlərin kökündəki mətləblərdən şübhələnməsə, həqiqəti hər kəsdən əvvəl özü üçün aşkara çıxarmağa can atmasa, heç yazmaq fikrinə də düşməzdi..

Mən bilən, müasir mövzuda “İlişin qayıtmağı”, “Adaşlar”, “Ay işığı”, “Kamera teatrı”, “Üçrəng pişik balası”, “Bir yay axşamı”, “Sirri-zəmanə”, “Labirint”, “Pəncərə”, “Bir sevgi hekayəti”, “Qədiməli kişi və onun bülbülü”, “Köhnə məhlə”, “Tumsuz nar”, “Dünyanın ən ucaboylu karliki”, “Mənə uçmağı öyrət”... kimi gözəl əsərlər qələmə almış Kamal Abdullanınn nəsrinin də, dramaturgiyasının da bir fərqli cəhəti mifologiyaya və dastan poetikasına (həm də təkcə Azərbaycan mifologiyası və dastanlarına yox, bütövlükdə dünya mifologiyasına və dastançılığına) mükəmməl bələdliyindədir.

Elə bu səbəbdəndi ki, o, zamanları və məkanları uzaq dövrlərdən ustalıqla çəkin bizə yaxınlaşdıra (“Parisin seçimi”, “Xaron, mərhəmətli Xaron”, “Dəvə yağışı”, “Çəngəl çiçəyi”, “Gülü qah-qah xanımın nağılı”, “Qədim mayyalara cavab”, “Korneliusun ölümü”, “Platon, deyəsən, xəstələnib...” və s.) bilir. Elə bu səbəbdəndi ki, araşdırıcılar “Yarımçıq əlyazma” romanını Azərbaycan ədəbiyyatında mifə, eposa və tarixə intellektual-fəlsəfi bədii münasibətin ilk konseptual nümunəsi, ilk postmodernist təfsir təcrübəsi sayırlar, “Sehrbazlar dərəsi” romanı yalnız sufilərin həyatını deyil, məhz təsəvvüf qavramını və dünya modelini əks etdirən əsər kimi dəyərləndirilir, “Unutmağa kimsə yox” romanının neomifoloji, kosmoqonik əsər, personajların adlarının, davranışlarının, xronotopunun mifoloji nüvəyə malik, süjetiçi münasibətlərin mifoloji məntiqə tabe olduğu, zamanların asanlıqla yerlərini dəyişdiyi, yuxu və tarixi gerçəklik bir-birini rahatlıqla əvəz elədiyi vurğulanır, “Sirlərin sərgüzəşti” romanının müasir nəsr texnikasına xas iç-içə süjetlər və fəsillərlə assosiasiya olunan hadisələrin anaxronik ardıcıllığı şəklində qurulduğu, oxucunu öz sirlərinin ağuşuna aldığı, onu sirrə vaqif elədiyi diqqətə çatdırılır.

Kamal Abdulladan ötrü ədəbiyyat əvvəlindən sonunacan yuxudu. “...Borxes deyir ki, ədəbiyyat idarə edilən yuxudur. Yuxular axı, idarə olunmur. Ədəbiyyat da yuxudur. Həyatda olmayan şeyin bir nöqtədən başqa nöqtəyə aparılmasıdır, təsviridir. Onu sən, müəllif idarə edir, bu da yuxudur. Kim deyə bilər ki, kiminsə yazdığı yuxu deyil? Hamısı yuxudur, uydurmadır. Olmayandır, ya olandır, bunun dəxili yoxdur. Ola bilər, olan hadisəni realist, sərt cizgilərlə təsvir eləmisən. Yenə də yuxudur. Yenə də uydurmadır. Olan hadisəni yazanda yenə də uydurmadır. Ədəbiyyatın mahiyyəti budur, sən uydurma adlı bir qabın içinə girirsən...” Günlərin birində də həmin yuxudan oyanıb, oxuculara uydurma, amma özünün belə inandığın təsirli əhvalat təqdim eləyirsən...

Ədəbiyyat, ondan ötrü, eyni zamanda, qanla, yaddaşla, dərin genetik kodlarla nəsildən-nəslə ötürülən informasiyadır. “...Bunu özümüz də çox zaman hiss edə bilmirik. Çox ola bilər ki, XVI-XVII əsrdə yaşamış və müəyyən bir hadisənin təsviri olmuş məqamı özümdən xəbərsiz içimdə yaşadıram. Amma o informasiya içimdə qapanıb qalmamaq üçün özümlə əməlli-başlı “mübarizəyə” qalxır. Bəlkə məni də aldadıb real həyata bədii “maska”da daxil olur. Çünki onu içimdən çölə çıxanda bədii vasitələrdən istifadə edir, ədəbiyyat dilinə çevirməyə çalışıram...” Əsərlərini oxuyanda o genetik kodları asanlıqla tutmaq olur, bəlkə də elə buna görə müəllif də, qələmindən çıxanlar da bizim üçün doğmalaşır. Professor Asif Hacılının təbirincə desək, “Kamal Abdullanın bədii sözü, ilk növbədə, azad və öz stixiyasında olan sözdür, özündən və özünü yaradan, özünü dərk edən sözdür, buna görə də dramatizmlə yoğrulmuş, mənaca gərgin, normativ ənənənin totallığı ilə mübarizədə olan və seçim imkanını təsbitləyən sözdür...”

Son onilliklərdə ədəbiyyatımızın öz hüdudlarını genişləndirməsində iki qələm sahibinin - Kamal Abdulla və Afaq Məsudun - xidmətləri danılmazdı. Son onilliklərdə ədəbiyyatımızın Rusiyadan Misirə, ABŞ-dan Yaponiyayadək dörd qitə ölkələrinə ayaq açması təqdirəlayiq hadisədi...

Dünyanın 20-dən artıq ölkəsinin oxucuları artıq Kamal Abdullanın əsərləri - “Yarımçıq əlyazma”, “Sehrbazlar dərəsi” və Unutmağa kimsə yox...” romanlarıyla tanış olublar, nüfuzlu, yazıçılar, ədəbiyyatşünaslar, tənqidçilər o əsərlər haqqında sanballı məqalələr qələmə alıblar, yaradıcılığı geniş araşdırmaların mövzusuna çevrilib, əminəm ki, “Sirlərin sərgüzəşti də tezliklə beynəlxalq müstəviyə çıxacaq – bütün bunlardan söz açmaq üçün ayrıca bir yazı qələmə almaqdı...

Kamal Abdulla elmi və fəxri adları, rütbələri, təltifləri ilə yanaşı, xalqlar, mədəniyyətlər və ədəbiyyatlar arasında körpü yaratmaq sahəsində də diqqətəlayiq işlər görüb, bir sıra ölkələrdə Azərbaycan ədəbiyyatını layiqincə təmsil edib, nüfuzlu ədəbi mükafatlara layiq görülüb – bu da ayrıca bir yazının mövzusudu...

Şübhəsiz, bütün bunlar BÖYÜK ƏDƏBİYYAT ADAMInın taleyinə yazılan xoşbəxtlikdi...

Can sağlığı, yeni əsərlər, yeni uğurlarla USTAD!

Nəriman Əbdülrəhmanlı

Azərbaycanda Şah İsmayıldan xeyli əvvəl də Əhli-beyt tərəfdarları yaşamışlar. Bunun sübutu ölkəmizdəki imamzadə ziyarətgahlarıdır. Əhli-beyt üzvləri Ərəbistandan buralara pənah gətirmiş, yerli sakinlərin qayğısı ilə əhatə olunmuş və vəfat etdikdən sonra bu torpaqlarda dəfn edilmişlər. Bibiheybət kimi məşhur ziyarətgahın mövcudluğu Azərbaycanda hələ VIII-IX əsrlərdə şiə məzhəbli insanların yaşadığını göstərir. Mümkündür ki, o zamanlar şiə məzhəbli sakinlər sayca üstünlük təşkil etməmiş və icma şəklində yaşamışlar. Daha sonralar da Azərbaycan ərazisində şiə məzhəbli şəxslərin yaşadığı barədə tarixi faktlar məlumdur. Əlbəttə, Şah İsmayıl Səfəvinin hakimiyyətə gəlməsi ilə şiə (cəfəri) məzhəbi bu bölgədə daha geniş yayıldı və möhkəmləndi. Əvvəllər əhalisinin əksəriyyəti əhli-sünnə olan ərazilərdə Səfəvilər zamanından başlayaraq şiələrin sayı artdı. Lakin bu yerlərə şiə məzhəbinin Şah İsmayıl tərəfindən gətirildiyini söyləmək səhvdir və qərəzli yanaşmadır.

Çuvaşıstan Yazıçılar Birliyinin (ÇYB) başqanı, xalq yazıçısı, akademik Mişşi Yuxma (Mixail Nikolayeviç İlin) Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bərpa etməsi münasibəti ilə anlamlı təbrik mesajı göndərib.

Kult.az xəbər verir ki, təbrik mesajında deyilir:

“Qardaş Azərbaycan xalqını və Prezident İlham Əliyevi əsl qələbə - ermənilər tərəfindən işğal olunmuş Azərbaycan torpağı Qarabağın azad olunması münasibətilə ürəkdən təbrik edirəm! Özgə torpaqlarını zəbt edən xalq heç zaman xoşbəxt ola bilməz. Doğrudanmı onlar illər öncə Azərbaycan torpaqlarını işğal edəndə bunu anlamamışdılar? Biz Azərbaycan Prezidenti Heydər Əliyevin qonağı olarkən o dedi ki, vaxt gələcək, Azərbaycanın bütün torpaqları azad ediləcək. Onun oğlu İlham Əliyev atasının bu vəsiyyətini yerinə yetirdi. Mən ona görə çox şadam. Düşünürəm ki, Heydər Əliyevin ruhu göylərdən baxır və sevinir.

Azərbaycan xalqını və Prezidentini bir daha təbrik edirəm! Biz çuvaşlar azərbaycanlılarla qardaş xalq olduğumuz üçün bu qələbəyə daha çox sevinirik”.

Qeyd edək ki, Mişşi Yuxma Çuvaşıstan-Azərbaycan Dostluq və Əməkdaşlıq Cəmiyyəti İdarə heyətinin üzvüdür.

“Əziz Şuşa, biz qayıtdıq!” – bu sözləri Azərbaycan millətinin böyük oğlu, bütün zamanların böyük Azərbaycan sərkərdəsi, Müzəffər öndər İlham Əliyev dedi. Müzəffər öndərimiz Azərbaycanın gücünü, potensialını bütün dünyaya sübut etdi.

Kult.az xəbər verir ki, bunu xalq yazıçısı, akademik Kamal Abdulla qeyd edib.

O bildirib ki, bütün dünya bu gün Azərbaycan xalqının həm mədəniyyətini, həm intellektual səviyyəsini, həm döyüş bacarığını, həm onun diplomatik gücünü gördü:

“Biz bir daha öz bildiyimiz adekvat həqiqətimizi dünyaya çatdırdıq. Ulu öndər Heydər Əliyevə Allah rəhmət eləsin. Allahdan razı olmalıyıq ki, bizim belə böyük bir sərkərdəmiz, bizim belə böyük bir Prezidentimiz var. Biz ordumuzla, qalibiyyətli əsgərlərimizlə, şəhidlərimizlə, qazilərimizlə, arxa cəbhədə bir yumruq kimi Azərbaycan adını göylərə qaldıran vətəndaşlarımızla ancaq fəxr edə bilərik.

Bu gün qəhər boğazımızdadır. Bu gün bizim gözümüzdən sevinc yaşları axır.

“Əziz Şuşa, biz qayıtdıq!” sözləri əbədi olsun.

“Əziz Şuşa, biz səninləyik!” sözləri ömürlük olsun.

Eşq olsun Azərbaycana, eşq olsun Müzəffər öndərimizə, eşq olsun Azərbaycan əsgərinə!

Yaşasın Azərbaycan!”

Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, xalq yazıçısı Anara açıq məktub:

Hörmətli Anar müəllim!

Bu məktubu sizə açıq şəkildə göndərməyimin əsas səbəbi tabeliyinizdə çalışan Saman Həsənzadənin hər zaman sizin və Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin adından sui-istifadə etməsi, hər yerdə bu adı hallandırmasıdır.

Qısa arayış üçün deyim ki, özünün Sayman Aruz olduğunu iddia edən bu şəxs sosial şəbəkədə 28 iyulda yazdığım statusla bağlı məhkəməyə müraciət etmişdi. Şikayəti Xətai Rayon Məhkəməsində 22 sentyabrda rədd edilsə də, adam əl çəkmək niyyətində deyil. Bu dəfə ədalətli qərar verən hakimdən şikayətlər yazmaqla bərabər, yenidən, “təkmilləşdirilmiş”, hüquqi çatışmazlıqları “aradan qaldırılmış” ərizəsini məhkəməyə təqdim etdi. Tələbi ona ETTALAAT-ın agenti dediyimə görə mənə 2,5 il həbs cəzasıdır.

Məhkəmə ötən gün baş tutdu və bu şəxsin ərizəsi yenə də rədd edildi.

Amma adamın özünü mötəbər şəxs olaraq göstərmək üçün yenə AYB və sizin adınızdan məhkəmədə istifadəsindən sonra artıq qərara gəldim ki, sizə bu dəfə açıq məktubla müraciət edim. Çünki bundan öncə sizə məktub göndərmiş və bütün təfərrüatı yazmışdım. Təəssüf edirəm ki, o məktubun nəticəsi olmayıb.

Hörmətli Anar müəllim!

Sizə ötən dəfə yazdığım birbaşa məktubda bu barədə ətraflı bəhs etdiyim üçün açıq məktubda qısaca qeyd edəcəyəm: S.Həsənzadə adlı şəxsin tərcümeyi-halı qətiyyən şəffaf deyil.

Səbəblərini bir-bir qeyd edirəm:

1. Bu şəxs məhkəmə hazırlıq iclaslarında Azərbaycanı və Azərbaycan xalqını birləşdirməklə bağlı böyük işlər gördüyünü, bütün həyatını bu işə sərf etdiyini, hətta buna görə lənətlədiyi İranda 2,5 il həbs cəzası aldığını bildirir.

Onun İranda həbs yatması ilə bağlı yalnız özünün danışıqlarından başqa heç bir sübutu yoxdur. Əksinə, özünün təqdim etdiyi tərcümeyi-halında 2001 və 2007-ci ildə İranda keçirilən şeir müsabiqəsində birinci yer qazandığını bildirir. İndi özünüz deyin: İran “millətçi düşüncəsinə görə” həbs etdiyi bir şəxsi iki dəfə ölkə üzrə keçirilən şeir müsabiqəsində qalib edərmi? Bu şəxs ya tərcümeyi-halına doğruları yazmır, ya da İran zindanlarında millətçi olması səbəbindən işgəncələrə məruz qalması haqda tərcümeyi-halına saldığı və hər yerdə bəyan etdiyi sözləri yalandır.

Bütün hallarda şəxsin tərcümeyi-halının saxta olduğu gün kimi aydındır.

2. Bu şəxs Azərbaycana gəldikdən sonra nə diasporda, nə CAMOH-da, nə DAK-də və s. təmsil oluna bilib. Çünki onun Bakıya gəldikdən sonra İrana bağlı mədəniyyət mərkəzində işlədiyinə iranlı siyasi mühacirlər şahidlik edirlər. Buna görə də onu heç vaxt yaxın buraxmayıblar.

İndi isə sual olunur: bu şəxs niyə ictimai şəkildə tirajladığı tərcümeyi-halında haralarda çalışdığını qeyd etməyib?

3. Mənim onun haqda yazdığım statusu “AYB və şəxsən Anar Rzayevin təhqir edilməsi” kimi məhkəmədə təqdim etməyə cəhd göstərdi. Bu insan şəxsi zəmində olan hansısa gərginliyi niyə çalışdığı qurumun və şəxsən sizin adınıza bağlamaq istəyir? Ümumiyyətlə, bu şəxs çalışdığı qurumun adından nə vaxta qədər sui-istifadə etməli, ardıcıl olaraq məhkəmələrdə bununla şantaj etməli və hər dəfə də ərizəsi rədd edilməlidir?

4. Bu şəxsin sizin adınızdan istifadə edərək “Fəxri fərman” satdığı faktını da təqdim etdik. Sadəcə, onu hüquq-mühafizə orqanlarının təsdiqləməsi üçün hazırda İranda yaşayan şəxs şahidlik etməlidir ki, o da bütün nəsli ilə risk edib, bu faktı təsdiqləməz. Ancaq faktlar və səs yazıları ortadadır və sizə də təqdim edilib: müdrik və dünyagörmüş şəxs kimi sizin həqiqətin harada olduğunu müəyyən etməyə heç bir çətinliyiniz yoxdur.

5. Mən ümumiyyətlə sutka ərzində 16-17 saat işləyirəm. Son vaxtlar isə bəlli vəziyyətlə bağlı həddən artıq gərgin rejimdə çalışırıq. Bu şəxs heç bir sübutu və əsası olmadığını bilə-bilə məhkəmələrə məktublar yazmaqda davam edir. Onun işinin miqyasını və həcmini siz daha yaxşı bilirsiniz. Ancaq heç bir normal adam – illah da o özünü ziyalı hesab edirsə və hardasa çalışdığını bildirirsə - hazırkı şəraitdə öz şəxsi və əsassız intriqasını həyata keçirmək üçün bir media mənsubunun başını bu qədər mənasız ərizələrlə məhkəmələrdə qatmaz.

Məsələ burasındadır ki, xüsusi ittiham qaydasında olduğu üçün mən hazırlıq iclaslarında iştirak etməliyəm. Təəssüf ki, hər dəfə bu hazırlıq iclaslarında onun və vəkilinin tam böhtan, şər dolu ittihamlarını eşitməyə, onun hər dəfə mötəbər şəxs olduğunu bildirməsi nağıllarını, eyni zamanda, Azərbaycana “xidmətləri” haqda yalanlarını dinləməyə və sonra onların hamısını darmadağın etməyə məcbur oluram. Nəticə də təəccüblü olmur: 3 hazırlıq iclası və 3 imtina.

Sizcə, yenidən şikayət məktubu yazmaq, ona hazırlaşmaq və prosesdə saatlarla vaxt itirmək indiki halda normal fəaliyyətlə məşğul olan, “Azərbaycanın gələcəyi üçün çalışdığını” iddia edən bir insanın işi ola bilərmi?

Ümumiyyətlə, hesab edirəm ki, indiki informasiya savaşında istənilən media nümayəndəsinin başını bu cür qatmaq və onu işdən ayırmaq erməniyə xidmətin ən ideal formasıdır. Hazırda bütün fəaliyyətimizi erməni yalanlarına, böhtanlarına qarşı istiqamətləndirdiyimiz halda özünü “ziyalı” sayan hansı normal şəxs özü bu sahədə heç bir iş görmədiyi halda yalnız əl-ayağa dolaşmaqla məşğul ola bilər? Sualın yeganə cavabının olması məni artıq təəccübləndirmir.

Hörmətli Anar müəllim!

Saman Həsənzadə bütün oyunlarını dövlətin, onun rəhbərinin, sizin – bu ölkədə onun “əli çatan” nə qədər ləyaqətli adam varsa, onun adı ilə aparır. Bu şəxsə kim bu səlahiyyəti verib, nə vaxta qədər bu mənzərəyə seyrçi qalmalıyıq?

Hakimlər dəfələrlə bu şəxsə xatırladıblar ki, dövlətin, onun rəhbərinin və digər şəxslərin adını çəkmə - onlara qarşı hansısa məqbul olmayan iş olubsa, bu şəxslər özləri və yaxud ətrafındakı minlərlə hüquqşünas-vəkillər lazımi addım ata bilərlər.

Ancaq xeyri yoxdur – bu şəxs öz niyyətini və ona verilən sifarişi icra etmək üçün hər zaman bir çoxlarının, o cümlədən sizin adınızı hər yerdə istismar etməklə məşğuldur.

Əziz Anar müəllim!

Mən bilmirəm bu şəxsə Azərbaycan vətəndaşlığını kim və hansı əsasla verib. Azərbaycan dövləti İrandan siyasi mühacir adı ilə gələn heç bir şəxsə vətəndaşlıq vermir. Bəs, bu şəxs necə alıb vətəndaşlığı? Deməli, ya siyasi mühacir deyil, ya da onun vətəndaşlığa alınmasında “istisna” xahiş edən şəxs var.

Bildiyim qədəri ilə siz özünüz də onu iki il öncə işdən qovmusunuz, ancaq artıq hamımıza bəlli tərzdə vəzifədən çıxarılan bir məmurun müdaxiləsi ilə geri qaytarmısınız. Yəni siz özünüz də Saman Həsənzadənin kim olduğunu bilirsiniz.

Mən onunla bağlı sosial şəbəkədə status yazandan sonra AYB-nin özündən nə qədər şəxs əlaqə saxlayıb, bu şəxsin necə hörmətsiz olduğu, nələr etdiyi barədə məlumatlar veriblər. Hesab edirəm ki, AYB mərkəzi aparatında çalışanların bu barədə fikirlərini öyrənə bilərsiniz.

O cümlədən güneyli mühacirlərdən də (yalnız mühacirlərdən, İrana tez-tez gedib-gələn şəxslərdən deyil) bu şəxsin kimliyi haqda kifayət qədər məlumat almaq mümkündür.

Bu sözlərimi səmimi qəbul etməyinizi, sizə nəsə öyrətmək istəmədiyimi bilməyinizi xahiş edirəm. Ümumiyyətlə, sizə böyük sayğı bəsləyən bir ailədə tərbiyə aldığımı hər halda daşıdığım addan bilirsiniz (Mənim adım valideynlərimin sizə hörmətindəndir və mən bütün həyatım boyu bu hörməti qorumağa çalışmışam).

Yeri gəlmişkən: adın insan həyatında oynadığı rolu siz daha gözəl bilirsiniz. Bu şəxs isə adının Saman deyil, Sayman olduğunu, guya İranda türk adı qadağan edildiyi üçün onun rəsmi adının Saman olaraq yazıldığını hər yerdə, xüsusilə məhkəmədəki hər çıxışında dönə-dönə vurğulayır.

Saman - fars şahzadəsinin adıdır, İranda məşhurdur və bu ailə də o adı fars tarixinə, mədəniyyətinə vurğunluqla övladına qoyub. İranda türk adlarına heç bir qadağa yoxdur. Bu adi həqiqətləri pərdələmək olar? Nə vaxta qədər bu yalanlar danışılacaq? Bu da Sədinin farsca qəzəlidirmi ki, tərcümə edib öz adına kitaba salasan və farsca bilməyən Azərbaycan cəmiyyəti bundan xəbərsiz olsun?

Daha bir “yeri gəlmişkən”: bu şəxsin öz kitabına Fikrət Sadığın da şeirini daxil edib, mənimsədiyi indi də lətifə kimi danışılır.

Hörmətli Anar müəllim!

Bu üslubda bir məktub yazmağa məcbur olduğuma görə isə təəssüf edirəm. Bu məktubun yazılmasına və oxunmasına sərf edilən vaxt daha səmərəli istifadə edilə bilərdi.

Ancaq bu adam düşmənə qarşı olan hər kəsə qarşıdır. Və bütün vətəndaşlarımızın düşüncəsinin Qarabağda olduğu bir məqamda Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlığını hansısa formada almağı bacaran, ancaq bu şərəfi daşımağa hazır olmadığını hər addımda göstərən bu şəxs öz əməllərindən əl çəkmir.

Bir neçə ildir hansı yollasa Azərbaycan vətəndaşlığı alan bu şəxs mənə - ömrü bu vətəndaşlıqda keçən və bununla qürur duyan şəxsə, bu ölkənin müstəqilliyi uğrunda başlayan xalq hərəkatında sıravi üzv kimi iştirak edən vətəndaşa Azərbaycanı daha çox sevdiyinimi göstərmək istəyir? Mənim özümün qurduğum dəyərlərimi 2007-dən sonra bu ölkəyə lüt şəkildə gəlib, indi hansısa yollarla bir neçə mülkə və konfort həyata sahib olan birisi mənəmi öyrədir?

Hörmətli Anar müəllim!

Atalar məsəli var, deyir, itə yiyəsinə görə hörmət qoyarlar. Bəs, əgər it quduzdursa?

Bu suala cavabınız maraqlı olardı...

Hörmətli Anar müəllim!

Bu şəxsin ifşası ilə bağlı bütün detalları vaxtaşırı olaraq yazacağam. Sadəcə, indi başım çox qarışıqdır. Bir daha deyirəm, təəssüf edirəm ki, hazırda bu sətirlərə vaxt ayırmağa məcbur oldum.

Gerisinə özünüz qərar verin və hər halda (bildiyim qədərilə) xəyanətinə görə qovulan bir məmurun vaxtilə himayə etdiyi bir şəxsi indi kimin və niyə himayə etdiyi artıq mənə məlum deyil.

P.S. Əslində, bu, sizə “açıq məktub”dan daha çox, ictimaiyyəti məlumatlandırmaq istiqamətində bir formaya çevrildi.

Ardı olacaq...

Sizə böyük sevgimlə,

Anar Niftəliyev

Ermənilərin daha bir rəzilliyi
Erməni əsilli porno aktrisası Kim Kardaşyan türklərin məşhur təamı olan lahmacunu “Erməni pizza”sı kimi tanıdıb.

Evinə yemək sifariş verən Kardaşyan bu barədə video çəkərək “İnstagram” səhifəsində paylaşıb. O, görüntüdə lahmacunları göstərərək, məşhur türk təamını “Bu erməni pizzasıdır” deyə şərh edib.

 Bunu görən türklər hiddələnib. Onlar porno aktrisanın paylaşımına çoxsaylı narazılıq mesajları yazaraq,  onun yalan danışdığını bildiriblər.
 Aktrisaya şərh yazanlar arasında Türkiyənin məşhurları da olub. Müğənni Demet Akalin və Ebru Polat da bu paylaşıma biganə qalmayaraq ona cavab veriblər.


Balaxanı Bərk Məişət Tullantılarının Çeşidlənməsi Zavodunda çeşidləmə prosesi zamanı 19-cu əsrdə dərc edilmiş nadir kitab tapılıb.

Şair, filosof və alim Abdurrəhman Caminin 12-ci əsrdə yaşamış Misir alimi İbn Hacibin “El-Kafiye” əsərinə şərhi barədə olan kitab 1892-ci ildə ərəb dilində İstanbulda nəşr olunub.

Kitab hazırda Bərk Məişət Tullantılarının Çeşidlənməsi Zavodunun “Qeyri-adi tapıntılar” guşəsində saxlanılır.

Qeyd edək ki, çeşidləmə zamanı aşkar olunan maraqlı əşyalar “Qeyri-adi tapıntılar” guşəsində yerləşdirilməklə “Təmiz Şəhər” ASC-yə təşkil olunan məlumat turlarnın iştirakçılarına nümayiş edilir. (publika.az)


Dünya siyasətinin sönməyən günəşi Azərbaycan xalqının ümummilli lideri, müstəqil Azərbaycan dövlətinin memarı və qurucusu Heydər Əliyevin çoxillik zəngin siyasi fəaliyyəti xalqımızın dövlətçilik tarixində müstəsna rol oynamışdır. Müstəqil Azərbaycan sosial-iqtisadi bünövrəsi məhz Heydər Əliyevin fəaliyyəti nəticəsində ötən əsrin 69-ci illərində qoyulmuşdur. 1969-1982-ci illərdə Heydər Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan SSRİ-nin tərkibində o zaman üçün müasir iqtisadi potensiala malik olan respublikaya çevrilmiş, ölkəmizin gələcək dövlət müstəqilliyi üçün möhkəm təməl yaradılmışdır. Sürətli iqtisadi inkişaf nəticəsində Azərbaycan İttifaq büdcəsindən dotasiya almayan, öz-özünü təmin edə bilən az sayda respublikalardan biri olmuşdur. Həmin illərdə Heydər Əliyevin səyləri ilə xalqımızın milli mənlik şüurunun, mədəniyyətinin, dilinin inkişafına güclü təkan verən tədbirlər həyata keçirilmişdir. Azərbaycan SSRİ-nin tərkibindəki üç respublikadan biri idi ki, onun Konsitusiyasında xalqın danışığı əsas dilə-Azərbaycan dilinə dövlət statusu verilmişdi. Azərbaycan öz dövlət müstəqilliyini bərpa etdikdən sonrakı ilk illərdə bir-birinin ardınca hakimiyyətə gələn qüvvələrin səriştəsiz siyasəti nəticəsində ölkənin parçalanması və milli dövlətçiliyin süquta uğraması təhlükəsi yarandı. Azərbaycan vətəndaş müharibəsi astanasında idi. Ermənistanın işğalçılıq siyasəti, ölkə daxilində hökm sürən siyasi çəkişmələr Azərbaycan dövlətinin varlığını təhlükə altında qoydu. Belə bir ağır və mürəkkəb dövrdə xalqın təkidli və tələbi ilə böyük siyasi təcrübəyə malik olan Heydər Əliyevin ölkə rəhbərliyinə qayıdışı Azərbaycanın dövlət müstəqilliyinin qorunub saxlanılmasına və möhkəmləndirilməsinə xidmət edən başlıca amil oldu. 1993-cü ilin iyununda Azərbaycan parlamentinin sədri seçilən Heydər Əliyev ölkədə yaranmış siyasi böhranın və hakimiyyət boşluğunun aradan qaldırılmasına nail oldu. Hərc-mərclik, özbaşnalıq hallarına, zorakılıq, silah işlətmək yolu ilə hakimiyyətə gəlmək praktikasına son qoyuldu, ictimai-siyasi sabitlik bərqərar edildi. Bütün bu işlərin həyata keçirilməsində Heydər Əliyev həmişə xalqa arxalanmış və onun tam dəstəyini almışdır. Heydər Əliyevin rəhbərliyi və bilavasitə iştirakı ilə hazırlanaraq qəbul olunmuş müstəqil Azərbaycan Respublikasının ilk Konstitusiyası ölkəmizdə müasir dövlətçilik sisteminin bərqərar edilməsi üçün möhkəm hüquqi baza yaratdı. Məhkəmə islahatlarının həyata keçirilməsi, Konstitusiya Məhkəməsinin və digər mühüm təsisatların yaradılması ölkədə demokratikləşmə prosesinin irəliyə aparılmasında mühüm rol oynadı. Müstəqil Azərbaycan Respublikasına rəhbərlik etdiyi dövr ərzində Heydər Əliyev ölkəmizi təhlükə və çətinliklərdən qurtararaq, ardıcıl inkişaf yoluna çıxarmışdır. Bu illər ərzində dövlət idarəçiliyi mexanizmi yenidən yaradılmış, nizami ordu qurulmuş, geniş miqyaslı siyasi, hüquqi, iqtisadi, sosial və mədəni islahatlar həyata keçirilmiş, ölkə iqtisadiyyatının dinamik inkişafı təmin edilmiş, müstəqil Azərbaycan üçün böyük əhəmiyyət kəsb edən yeni neft strategiyası hazırlanaraq uğurla gerçəkləşdirməyə başlanmışdır. Nəticə etibarilə Azərbaycanda hüquqi, demokratik və dünyəvi dövlət qurulmuş, vətəndaş cəmiyyətinin bərqərar edilməsi istiqamətində ciddi addımlar atılmışdır. Dövlətimiz dünya birliyində layiqli yerini tutmuş, bölgədə geosiyasi mövqelərini möhkəmləndirərək böyük beynəlxalq nüfuz qazanmışdır. Azərbaycançılıq ideyası şüurla hakim kəsilmiş, milli birlik və həmrəylik təmin edilmişdir. Bir sözlə, Azərbaycan dövlətinin tarixində xalqının yaddaşında əbədi özünə yer eləmiş Heydər Əlirza oğlu Əliyev anadan olduğu torpağı, mənsub olduğu milləti xoşbəxt, firəvan görmək üçün ömrünü əməli fəaliyyətə, gərgin işə həsr edib. Təsadüfi deyildir ki, bütün dünyanın tanıdığı bu dahi siyasətçi haqqında nüfuzlu şəxslər, dövlət və hökumət nümayəndəliyi, elm və mədəniyyət xadimləri olduqca yüksək fikirlər səsləndiriblər. "Heydər Əliyev Cənubi Qafqazda uzun müddət ərzində ən əsas şəxsiyyət olmuşdur" (Corc Buş), "Bu qeyri-adi şəxsiyyət Azərbaycanı çiçəklənmə yoluna gətirib çıxarmışdır" (Jak Şirak), "Heydər Əliyev Azərbaycanın xoşbəxtliyi ilə və firəvanlığı, bölgədə və dünyada sülh naminə göstərdiyi fövqaladə xidmətləri ilə türk və dünya tarixində şərəfli yer tutmuşdur" (Rəcəb Tayyib Ərdoğan), "Görkəmli dövlət xadimi Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə müstəqil Azərbaycan Respublikası dünya birliyində layiqli yer tutdu" (II İohan Pavel), "Heydər Əliyev XX əsrin görkəmli liderlərindən biri kimi müasir demokratik Avrasiyanın yeni tarixinin bugünki qurucularındandır" kimi fikirlər sübut edir ki, ayrı-ayrıliqda özləri bir dahi olan bu şəxslər Heydər Əliyevi nüfuzlu siyasətçi, güclü dövlət xadimi kimi xarakterizə ediblər. Ümumiyyətlə, bu böyük şəxsiyyət bütün varlığı ilə sevdiyi Vətəni, xalqını, onun dövlətçiliyini tarixin çox çətin sınaq və imtahanlarından böyük məharətlə çıxarmış, bizə bugünkü Azərbaycanı əmanət qoymuşdur. Deməli, Heydər Əliyev müstəqil Azərbaycan dövlətçiliyinin memarı və qurucusu olmaqla yanaşı, həm də dahi şəxsiyyətdir. Azərbaycanı dünyaya tanıdan böyük azərbaycanlı, ümummilli liderimiz Heydər Əliyev istedadı və şəxsi keyfiyyətləri ilə milyonlarla ürəkləri fəth etmişdir. Bu gün Azərbaycana Heydər Əliyev yolunun davamçısı İlham Əliyev rəhbərlik edir. Heydər Əliyev siyasəti Azərbaycanda yaşayır və yaşayacaqdır. Azərbaycan xalqının iradəsini ifadə edən İlham Əliyev müstəqil Azərbaycanın bugünkü prezidenti, həm də dünya azərbaycanlılarının lideridir. 


Bu gün bu böyük və əbədiyaşar şəxsiyyətin doğum günüdür. O , sıralarımızda olmasa da ruhən və mənən bizimlədir , ölməzdir , əbədidir .Ruhun şad olsun , Ulu Öndər!

Zaqatala təhsil şöbəsinin müdiri Habil Qurbanov!