Son xəbərlər

“Qarşımızda bütünləşmiş biriləri var. Yunanıstan, Misir, İsrail, Cənubi Kipr. Biz isə Liviya ilə bərabər olduq. Əslində, Qəddafi dövründə başlamış proses idi bu. Onun ölümü ilə pouzlmuşdu. Bundan sonra bu yolu davam etdirəcəyik”.

Bu sözləri Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Dünya İnsan Haqları Günü çərçivəsində təşkil edilən “Hər İnsan Bir Dünya” tədbirində səsləndirib.

Gənclərin müxtəlif mövzularda suallarını cavablandıran prezident Liviya illə əldə olunan razılaşmadan danışarkən bildirib ki, Liviya Türkiyədən hərbi qüvvə tələb etsə, bunu əsirgəməyəcəklər: “Bunlar bizimlə belə bir təhlükəsizlik razılaşması imzaladıqdan sonra, onsuz da, qarşımızda hər hansı əngəl müzakirə mövzusu belə deyil”. (publika.az)

Ümumdünya Meteoroloji Təşkilatının (WMO) Madriddə keçirilən iqlim sammitində açıqladığı ilkin məlumatlarda 2015-2019-cu illər meteoroloji müşahidələrin bütün dövrləri üçün ən isti beş il kimi qeyd olunub. 

“2019-cu ildə dünya temperaturu (yanvar ayından oktyabra qədər olan məlumat) sənayeləşmədən öncəki dövrlə müqayisədə 1,1 dərəcə yüksək olub. Cari il meteoroloji müşahidələrin başlandığı vaxtdan indiyədək qeydə alınan ən isti illər arasında ikinci və ya üçüncü yeri tutacaq. Ən isti il isə əvvəlki kimi 2016-ci ildir. “Sonuncu beşillik (2015-2019-cu illər) və onillik (2010-2019-cu illər) çox güman ki, meteoroloji müşahidələrin başladığı vaxtdan bu yana ən isti dövrlər olacaq”, – təşkilatın məruzəsində belə deyilir.

Həmçinin qeyd olunub ki, 2018-ci ildə atmosferdə karbon qazının miqdarı rekord səviyyəyə çatıb və 2019-cu ildə artmaqda davam edib. Qrenlandiya və Antarktidada buzlaqların əriməsi dəniz səviyyəsinin yüksəlməsinə səbəb olur.

Bəs bu sadalananlar ölkəmizə necə təsir edəcək? Su mənbələri çatışmayan Azərbaycan üçün hansı təhlükələr yarada bilər? Hansısa fəlakət baş verməməsi üçün nələr edirik? Bununla bağlı Milli Ekoloji Proqnozlaşdırma Mərkəzinin rəhbəri Telman Zeynalovla əlaqə saxladıq. “Yeni Sabah”a danışan mütəxəssis istiləşmənin yaradacağı problemlərdən danışıb:

“Birincisi, əsas problem quraqlıqdır. Su qıtlığı, kənd təsərüfatında qıtlıq, qiymətlərin qalxması – bu problemləri yaradacaq. Heç kim ona qarşı mübarizə aparmaq niyyətində deyil. İqlim dəyişmələrinə qarşı mübarizə aparmaq lazımdır. İqlim dəyişmələrinə hamı hazır olmalıdır. Quraqlıq yaranırsa, quraqlığa qarşı texnologiyalar var, tətbiq et, problemi həll et. Aclığı da aradan qaldır, qiymətləri də aşağı sal, ölümü də minimuma endir. Bir də son iqlim dəyişmələrinə qarşı meteroloji silahlardan istifadə edirlər. Onlar əhalinin məhv olmasına gətirib çıxarır. Onlara o lazımdır ki, dünyada əhalinin sayı azalsın.

Quraqlığa qarşı tədbir həyata keçirsinlər. Heç kəs tədbir keçirmək həvəsində deyil. Suyun az istifadə edilməsi ilə problemi həll etmək olmaz. Yeganə tədbir yolu yaşıllıqların sayını artırmaq, buludlar yaratmaq, buxarlanmanı gücləndirmək, yağış yağdırmaq lazımdır.

Quraqlığın qarşısının alınmasına dünyada nail olan yoxdur. İki nəhəng qrum arasında korporosiya qurmaq üstündə müharibə gedir. Kim kimə qalib gəldi. Birinci neft-qaz, ikinci alternativ enerji. Hibrid maşınlarla heç nəyə nail olunmayacaq. Nağıl danışırlar. Yaşıllaşdırma çaylarda suluq səviyyəsinin artmasına səbəb olur.

Şoranlaşdırılmış əraziləri münbitə çevirmək çətin proses deyil. Drenaj şəbəkə qurulur, hər hansı sahəni, əkin yerini suvarırlar, o sular torpağa hopur, oradan da şoranlığı aparır drenaj şəbəkəsinə, o da onu aparıb dənizə tökür. Bizdə o yoxdur. Var idi. SSRİ dağılandan qabaq ermənilər, yəhudilər işləyirdilər. İndi hamısını İsrailə aparıblar. İsraili dəvət edirik ki, gəlin, görək, şoranlığa qarşı necə müarizə aparaq. Bunu Azərbaycan 45-ci illərdə edib də”.

Xatırladaq ki, Ekologiya və Təbii Sərvətlər naziri Muxtar Babayev də bir neçə gün əvvəl bu barədə danışıb. İqtisadi Əməkdaşlıq Təşkilatına üzv ölkələrin kənd təsərrüfatı nazirlərinin 6-cı iclasında çıxış edən nazir bildirib ki, Azərbaycanın su ehtiyatları region ölkələri ilə müqayisədə nisbətən azdır və suyumuzun 70 faizi sərhədlərimizdən kənarda formalaşır:

“Suya qənaət olunmalıdır, çünki bir çox ölkələrdə olduğu kimi, bizdə də bu sahədə çətinliklər var. Son zamanlar respublikanın əksər çaylarında, o cümlədən iri tranzit çaylarda sululuq normadan aşağıdır. İqlim dəyişikliyi nəticəsində su resurslarımız 15% azalıb və bu prosesin davam edəcəyi proqnozlaşdırılır. Ölkə əhalisinin artması və iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrinin inkişafı səbəbindən suya olan təlabat artır. Suya qənaət olunması üçün beynəlxalq praktikaya uyğun olaraq çevik su idarəçiliyi tətbiq edilməlidir. Gələcəkdə bu problemlə üzləşməmək üçün su itkilərinin qarşısı alınmalı, suya qənaət edən müasir texnologiya və avadanlıqlardan istifadə olunmalıdır”.

Türkiyədə on dəqiqədə iki zəlzələ baş veribTürkiyənin Mərmərə adasının Balıkesir ərazisində 4,6 bal gücündə zəlzələ olub.

Türkiyə Daxili işlər Nazirliyi Fövqəladə və Təcili yardım İdarəsindən verilən məlumata görə, zəlzələ İstanbul, İzmir, Manisa və Bursada da hiss edilib. On dəqiqədən sonra zəlzələ yenidən, bu dəfə 4,3 bal gücündə təkrarlanıb.

Hələlik dağıntı və qurbanlarla bağlı heç bir məlumat verilmir.

Rusiya əsgərləri bölgəyə daxil olsalar, bir daha oradan çıxmayacaqlar

Dekabrın 4-də Bratislavada, ATƏT-in Minsk Qrupunun vasitəçiliyi ilə Azərbaycan və Ermənistanın Xarici İşlər nazirləri Elmar Məmmədyarov ilə Zöhrab Mnatsakanyanın görüşü baş tutdu. ATƏT-in Minsk Qrupu həmsədrlərinin iştirakı ilə keçirilən görüş 3,5 saatdan çox davam etdi.

Danışıqlardan sonra tərəflər Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanması ilə bağlı növbəti ilin əvvəlində görüş keçirmək barədə razılığa gəldilər. “Nazirlər danışıqları davam etdirməyə və gələn ilin əvvəlində daha bir görüş keçirməyə razı oldular”, – deyə Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyindən bildirildi.

Lakin görüşdən sonra Zöhrab Mnatsakanyan Azərbaycanın işğal olunmuş ərazilərində yaradılmış separatçı rejimin münaqişənin həlli üçün danışıqlara daxil edilməsini istədi. Erməni tərəfinin fikrincə, “bu, həll prosesini daha mənalı edəcək”. Həmçinin Ermənistan Xarici İşlər Nazirliyi tərəflər arasında qarşılıqlı etimadın artırılmasının vacibliyini açıqladı.

Problem ondadır ki, Rusiya XİN başçısı Sergey Lavrov Bakıda olduğu zaman, yəni Bratislava görüşündən əvvəl Elmar Məmmədyarov Bratislavada Azərbaycan və Ermənistanın əsaslı danışıqlar aparacağını gözlədiyini söyləmişdi: “Bizim və Ermənistan üçün təhlükəsizliyin anlamı nədir? Bir anlayış var ki, ilk növbədə silahlı qüvvələr kazarmaya qayıtmalıdır. Bəli, həm Azərbaycan üçün, həm də Qarabağdakı əhali üçün təhlükəsizlik vacibdir. Vəziyyətin qiymətləndirilməsi və təhlükəsizlik məsələsinin həlli ilə bağlı hesabat hazırlamaq üçün həmsədrlərə müraciət etdik. Bunun üçün ciddi, əsaslı danışıqlar tələb olunur. Düşünürəm ki, sabah bu danışıqlardan söhbət açacağıq. Sabah Bratislavada erməni həmkarımızla görüşümüzdən irəliləyiş gözləntilərimiz var”.

Ancaq indi məlum olur ki, 3 saatdan çox davam edən “əsaslı danışıqlar”ın nəticəsi yeni ildə daha bir görüşün keçirilməsindən ibarət olub. Maraqlıdır, görəsən növbəti görüşü razılaşdırmaq üçün Bratislavaya getmək vacib idimi? Aydın məsələdir ki, 2020-ci ildə ATƏT-in Minsk Qrupu çərçivəsində, ya bu ölkələrdən birinin Xarici İşlər Nazirliyinin təşəbbüsü ilə, ya da bəzi hadisələr fonunda Azərbaycan və Ermənistanın Xarici İşlər nazirləri münaqişəni müzakirə edəcəklər. Bəs sonrakı görüşdə nə üzrə razılığa gələcəklər?!

Son vaxtlar Rusiya tərəfinin Qarabağ münaqişəsinin həllində çox maraqlı və fəal olduğunu nəzərə alsaq, daha ciddi məsələlərdən danışa bilərik. Nə Fransa, nə də ABŞ indi bu münaqişənin həllində maraq göstərir. Fransa və bütövlükdə Avropa İttifaqı hazırda öz problemləri ilə məşğuldur. ABŞ-da isə növbəti prezident seçkiləri yaxınlaşır ki, Tramp Administrasiyası əsas fikrini buna yönəldib.

Yeri gəlmişkən, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həlli üçün öz baxışları olan Con Boltonun (Trampın keçmiş müşaviri) istefasını gözdən qaçırmamaq lazımdır. Beləliklə, hazırda Qarabağ məsələsi amerikalılar üşün maraqlı deyil.

Nəticədə Rusiya bu istiqamətdən öz mövqelərini möhkəmləndirməklə məşğuldur. Lavrovun bölgəyə tez-tez səfərlərini (noyabrın ortalarında İrəvanda, dekabrın əvvəlində Bakıda idi), həmçinin Azərbaycan və Rusiya rəsmilərinin görüşlərini nəzərə alsaq, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin nizamlanmasının moderatorluğunun tamamilə Rusiyanın əlində olduğunu görmək olar.

Rusiyanın planı nədir? 2011-ci ildə, “Kazan formulu” kimi tarixə düşən bir rus planı var idi. İnternetdə bunun nə olduğu və “Madrid prinsipləri”nə bənzərliyi haqqında məlumat tapa bilərsiniz, ancaq bu məlumatları müəyyən rus “əlgəzdirmələri” edilməklə əldə edə bilərsiniz.

Söhbət Rusiya və ya Rusiyanın hegemonluq etdiyi Kollektiv Təhlükəsizlik Müqaviləsi Təşkilatının (KTMT) sülhməramlı qüvvələrin Qarabağa yerləşdirilməsi planından gedir. Lakin o zaman nə Azərbaycan tərəfi, nə də Ermənistan tərəfi bu formulu qəbul etdi. Eyni zamanda, hər iki tərəf bir-birini bu sazişləri imzalamamaqda günahlandırdı. Ancaq nə İrəvan, nə də Bakı Rusiyanın sülhməramlı qüvvələrinin Qarabağa daxil olmasına razı idi və bu, yəqin ki, hər iki dövlətin bir məsələdə ortaq mövqeyi olduğu yeganə görünməmiş amil idi.

Lakin o vaxtdan 9 il ötür. Bu müddət ərzində çox şey dəyişdi. “Kazan formulu”nun adı dəyişdirilərək “Lavrov planı”na çevrildi. Düzdür, yalnız Rusiyanın Qarabağdakı sülhməramlı qüvvələrini daxil etmək istəyi dəyişmədi. Plan sadədir: Azərbaycan 5-6 rayonu (bəlkə də hamısını” alır, əvəzində Rusiya öz hərbçilərini bölgəyə yerləşdirir, nəticədə həm erməni, həm də azərbaycanlı icmalarının təhlükəsizliyinə nəzarət edir. Qarabağın statusu məsələsi isə qeyri-müəyyən olaraq qalır.

Aydındır ki, rus əsgərlər bölgəyə daxil olsalar, bir daha oradan çıxmayacaqlar və buna görə də Azərbaycan heç vaxt Qarabağı əldə edə bilməyəcək. Deməli, bu plan Bakının maraqlarına qətiyyən cavab vermir. Lakin İrəvan və Moskva üçün olduqca əlverişli plandır. Çünki sərhədlər açıldığı üçün qarşılıqlı iqtisadi əlaqələr yaxşılaşmağa başlayacaq…    /ayna.az/

Türkiyənin 20 rayonu Ermənistanın tərkibində göstərildi – Etiraz notası hazırlanırErmənistan televiziya kanalı İqdırı Ermənistan şəhəri kimi təqdim edib.

Bu barədə fikir erməni telekanalı Western Armenia TV-nin havanın çirklənməsi mövzusunda reportajı zamanı səsləndirilib.

Reportajda Türkiyənin İqdır şəhəri “Qərbi Ermənistan” şəhəri kimi verilib.

Bu fakt İqdırda ciddi narazılığa və etiraza səbəb olub.

Türkiyə-Azərbaycan Dostluq Dərnəyinin sədr müavini, İqdır Azərbaycan Evi Dərnəyinin rəhbəri Sərdar Ünsal deyib ki, “Qərbi Ermənistanın İqdır şəhəri” ifadəsindən istifadə edilməsi anlaşılan deyil: “İqtidar bir türk şəhəri, türk torpağıdır. Ermənistan hər fürsətdə arzusunu ortaya qoyur. Bu bir daha göstərir ki, ermənilərin gözü illərdir ki, türk torpaqlarındadır. Hazırda yaşadıqları İrəvan belə türk torpağıdır, Qərbi Azərbaycanın bir hissəsidir. Ermənilər türkcə televiziya qurublar, təbliğat aparırlar. Məqsədləri türk torpaqlarını Ermənistan torpaqları kimi göstərərək əməliyyat həyata keçirməkdir”.

Əsassız Erməni İddiaları ilə Mübarizə Dərnəyinin (ASINDER) başçısı Çöksəl Gülbəy hesab edir ki, televiziya yayımına icazə verən Ermənistan türk torpaqları üzərində tələblərini gündəmə gətirməyə çalışır. Fransanın dəstəyi ilə “Qərbi Ermənistan” adlı hökumət qurulduğunu xatırladan başçısı Çöksəl Gülbəy deyib ki, bu məsələlərə ciddi yanaşılmalıdır:

“Sözdə Qərbi Ermənistandan yayım edən TV kanalında İqdırın Ermənistan şəhəri kimi təqdim edilməsi və yaxın zamanlarda Fransada sözdə Qərbi Ermənistan hökumətinin qurulduğunun açıqlanması, habelə internet üzərindən 40 dollar qarşılığında vətəndaşlıq verilməsinin elan olunması qəbul ediləcək hal deyil. Avropada yaşayan və 1915-ci ildə Osmanlı İmperatorluğu dövründə sürgün olunan erməni ailələrinin davamçıları tərəfindən başladılan bu hərakat Fransa və Ermənistan tərəfindən dəstəklənir. İqdır daxil olmaqla 20 Şərqi Anadolu və cənub- şərq şəhərlərimizi sözdə Qərbi Ermənistan dövlətinin şəhərləri olaraq göstərən bir TV-nin yayımına icazə verən Ermənistan dövləti Türkiyə torpaqları üzərində tələbini ortaya qoyub. Bu qonşu ölkənin torpaqlarına göz dikmək, açıq müharibə elanı verməkdir”.

Çöksəl Gülbəy hesab edir ki, məlum TV kanalının yayımında səsləndirilən iftiralara görə, Türkiyə Xarici İşlər Nazirliyi Ermənistana nota verməlidir: “Günlərdir yayım həyata keçirən sözdə Qrbi Ermənistan dövlət televiziyası adlı telekanalın fəaliyyətini dayandırmaq lazımdır. Biz bu telekanalın fəaliyyətini və Fransa ilə Ermənistanın bu telekanala dəstək verməsini qəti şəkildə pisləyirik”. (teleqraf.com)

Türkiyənin 20 rayonu Ermənistanın tərkibində göstərildi – Etiraz notası hazırlanır
 
Fransada aksiyalar səngimək bilmir

Fransanın paytaxtı Parisdə və ölkənin bir çox iri şəhərlərində pensiya islahatları əleyhinə aksiyalar davam edir.

“Qafqazinfo”nun məlumatına görə, tətil səbəbindən bu gün 16 metro xəttindən 10-u işləməyəcək.

Hökumət vətəndaşlara ictimai nəqliyyatdan istifadə etməməyi məsləhət görüb. Bildirilib ki, xəttə çox az sayda tramvay və avtobus buraxılacaq. 

Xatırladaq ki, nəqliyyat işçilərinin tətili dekabrın 5-dən davam edir. 800 mindən çox insan pensiya islahatlarına etiraz edir. Yeni pensiya islahatına əsasən, yaş həddinin 62-dən 64-ə qaldırılması nəzərdə tutulur.

 






 
Türkiyə 11 fransız terrorçunu deport etdi

Rəsmi Ankara 11 fransız terrorçunu Türkiyədən deportasiya edib.

“Qafqazinfo” xəbər verir ki, bu barədə Türkiyə Daxili İşlər Nazirliyi məlumat yayıb.

“Xarici terrorçuların öz ölkələrinə təhvil verilməsi prosesi davam etdirilir. Bu çərçivədə 11 Fransa vətəndaşı ölkəsinə deportasiya edildi”, -deyə məlumatda qeyd olunub.

Dünya Ticarət Təşkilatı bir neçə gündən sonra çökəcək.

Turkustan.info xəbər verir ki, bu iddia ilə “Der Şpiqel” qəzeti çıxış edib.

“ABŞ lideri Donald Tramp təşkilatı iflic etmək üçün əlindən gələni etdi. Əgər bir möcüzə baş verməsə, Tramp məqsədinə çatacaq”, – məqalədə bildirilib.

Məlumata görə, artıq Avropa Birliyi sözügedən məsələ ilə bağlı hazırlıqlara başlayıb. /Axar.az/

İsrail Qəzzaya hücuma hazırlaşırİsrailin baş naziri Binyamin Netanyahu dünənki atəşlərdən sonra Qəzzada islamçılara qarşı mümkün hərbi əməliyyata hazırlaşmaq barədə göstəriş verib.

"Ölkə.Az" report-a istinadən xəbər verir ki, bu barədə o, Nazirlər Kabinetinin həftəlik iclasının açılışında bildirib:

"Əgər atəş davam etsə, heç bir razılaşma (HƏMAS-la-red) olmayacaq. Əksinə, Qəzzada terrorçular hələ bizim gücümüzü hiss edəcəklər. O hissi ki, 3 həftə əvvəl bizə "İslam cihadı"nın lideri və bu təşkilatın onlarla döyüşçüsü hücüm edəndə, onlar İsrailin “Qara kəmər” əməliyyatının gedişatında hiss ediblər, - bu, yalnız başlanğıc idi".

Netanyahu əlavə edib ki, İsrailin müdafiə nazirinə vəmüdafiə ordusuna hərbi əməliyyata hazırlaşmağı tapşırıb.

İran Prezidenti Həsən Ruhani ABŞ-ın sanksiyalarına müqavimət büdcəsi layihəsini parlamentə təqdim edib.

Axar.az xəbər verir ki, bu barədə İran Prezidentinin rəsmi saytında məlumat verilib.

“Gələn il üçün bizim büdcəmiz budur. Bu büdcə sanksiyalara qarşı müqavimət və əks-həmlədir”, - məlumatda qeyd olunub.

Qeyd edək ki, İranda növbəti maliyyə ili 2020-ci ilin martında başlayacaq.