Son xəbərlər

Tramp: “Əgər mən belə sərt davranmasaydım...”

Donald Tramp ABŞ-ın NATO-dan çıxması ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirib.

ABŞ Prezidenti Donald Tramp “The Washington Post”a müsahibəsində NATO-dan çıxmaqla bağlı məsələlərə aydınlıq gətirib.

Tramp ABŞ-ın NATO-dan çıxmamaq niyyətinin olduğunu açıqlayıb. Lakin o bildirib ki, NATO ölkələri üzvlük haqqını ödəməlidir. “Belə idi... Bir çoxları ümumiyyətlə üzvlük haqqı ödəmirdi. Amma indi ödəyirlər. Həmin ölkələr mənə belə bir vacib sual verdilər: “Əgər Siz getsəniz...”. Mən isə cavabımda dedim: “Bəli mən gedərdim”. Əgər mən belə cavab verməsəydim və sərt davranmasaydım, onlar üzvlük haqqı ödəməyəcəkdi”- Tramp bəyan edib.


Ermənilər Osmanlı dövlətinə xəyanət etdilər. Müttəfiq dövlətləri ilə birlikdə bizə qarşı döyüşdülər.

Bu sözləri Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın baş müşaviri Seyid Sərtçelik “Erməni məsələsinin arxa planı və tarixi həqiqətlər” konfrasında çıxışında deyib.

O, erməni toplumunun yerli-yersiz, hər hansı səbəb olmadan şikayət etməyə, hay-küy salmağa, üsyan etməyə meyilli olduğunu bildirib:

“Ermənilərin psixo-sosioloji özəlliklərinə baxanda bizə yönələn ittihamlarda, böhtanlarda ifrat dərəcədə şişirtmə və yalanların olduğunu görərik. XIX əsrdə Türkiyədə xidmət keçən Rusiya diplomatları və kəşfiyyatçılarının ilginc məlumatları var. Diplomatlar bildirir ki, Anadoluda üsyanlar zamanı ermənilər öz itkilərinin sayını təqdim edəndə həmişə real rəqəmin arxasına “0” artırırdılar. Məsələn, 10 nəfər ölübsə 100 nəfər, 100 nəfər ölübsə 1000 nəfərin ölməsi ilə bağlı yalan yayardılar”. (axar.az)

Elxan Şahinoğlu: “Rusiya Prezidenti istəyir ki, SSRİ formasında yeni bir imperiya yaratsın”

Rusiya Prezidenti Vladimir Putinin keçmiş SSRİ-nin tərkibindən ayrılan ölkələrə qarşı ərazi iddiası irəli sürməsi günlərdir müzakirə mövzusudur. Rusiya lideri Konstitusiya dəyişikliyi üçün iyulun 1-də keçirilən referendumdan az öncə “Birinci kanal”ın “Rossiya. Kreml. Putin” proqramına danışarkən, SSRİ məsələsinə də toxunub. Rusiya lideri iddia edib ki, SSRİ yaradıldığı zaman bir çox ölkələr Rusiyadan torpaqlar alıb. Bu torpaqları Putin “ənənəvi tarixi rus torpaqları” adlandırıb. Və qeyd edib ki, həmin ölkələr SSRİ-nin tərkibindən çıxanda, o torpaqları da öz ərazilərində saxlayıb.

Putin söhbətin hansı ölkələrdən və hansı ərazilərdən getidiyini açıqlamayıb. Lakin deyib ki, “SSRİ yaradıldığı zaman onun tərkibindən çıxmaqla bağlı müqavilədə bənd olub, ancaq bunun proseduru müəyyən edilməyib”.

Eksertlər Kreml rəhbərinin bu fikrini Konstitusiya dəyişikliyinə dair səsvermə ərəfəsində ictimaiyyətə hesablanmış çıxış hesab edirlər. Qənaət belədir ki, Putin bununla öz seçicilərinə SSRİ-nin bərpa edilə biləcəyinə işarə etməklə yanaşı, rusların vətənpərvərlik duyğularından yararlanmağa da çalışıb.

Lakin bəzi fikirlər də var ki, Putin bu iddiaları təbliğat kimi istifadə etmək üçün səsləndirmir, doğrudan da Kreml rəhbərinin belə qorxulu niyyəti var. Analitiklər bildirirlər ki, Putin Müstəqil Dövlətlər Birliyinin (MDB) ölkələrini hər zaman ram etmək, rəsmi Moskvanın təsirinə salmaq niyyəti güdür.

Rusiya Prezidentinin ərazi iddiaları məsələsini AYNA-ya “Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri, politoloq Elxan Şahinoğlu şərh edib. O, Putinin məqsədləri haqqında maraqlı fikirlər səsləndirib. Siyasi icmalçı hesab edir ki, Putin heç vaxt sıradan bir fikir söyləmir.

– Nə zaman belə ajiotaj yaradacaq çıxış edirsə, demək ki, onun cızdığı bir plan var. Əvvəlki prezident seçkiləri ərəfəsində Avrasiya İqtisadi Birliyi (AİB) ilə bağlı böyük bir məqaləsi mətbuatda çap olunmuşdu. Prezident olduqdan sonra həmin məqalədə əks olunan fikirləri reallaşdırmağa başladı. Düzdür, necə reallaşdıra bildi, AİB işlək quruma çevrilə bilmədi – bu, başqa məsələdir. SSRİ ilə bağlı Putinin müxtəlif vaxtlarda müxtəlif fikirləri olub. Sovetlərlə bağlı ən yaddaqalan düşüncəsi vardı ki, SSRİ-nin dağılmasını “böyük fəlakət” adlandırmışdı. Bu, Qərb mətbuatında da geniş şəkildə işıqlandırıldı. Demək ki, Rusiya lideri SSRİ-nin dağılmasını fəlakət sayır. Daha sonra zaman-zaman bu fikri genişləndirməyə başladı. Son müsahibəsində yenə də bu mövzuya qayıtdı və bildirdi ki, “SSRİ-nin bərpasından heç kəs qorxmasın, bu, heç kimə təhlükə yaratmır”. Daha sonra bildirdi ki, “SSRİ dağılarkən bəzi dövlətlər Rusiyanın tarixi torpaqlarını götürüb”. Qeyd etdi ki, “əgər bu dövlətlər müstəqil olurdusa, bizim tarixi torpaqlarımızı qaytarıb, sonra müstəqil olardılar”. Putin bu sözləri çox aramla söylədi və bu zaman kamera onu çox böyük planda göstərirdi. Hiss olunur ki, Prezidentin danışığının bu hissəsi daha geniş və qabarıq yayımlanması barədə əvvəlcədən tapşırıq verilib. Hesab edirəm ki, SSRİ ilə bağlı Rusiya liderinin dedikləri MDB məkanına mesajdır.

interview.az -

– Putinin ifadələrində MDB-yə hansı mesajlar var?

– Son illərdə Putin bu istiqamətdə siyasətini yürüdür. 2008-ci ildə Gürcüstana qarşı müharibədə Cənubi Osetiya və Abxaziya işğal olundu. Halbuki, bu iki bölgənin Rusiyanın tarixi torpaqlarına heç bir aidiyyəti yoxdur, birində osetinlər, digərində abxazlar yaşayır. Daha sonra 2014-cü ildə Rusiya Ukraynaya hücum etdi, Krım ilhaq olundu. Daha sonra Donbasda separatçı bölgə yaratdı. Putin öz düşüncəsinə görə, burada da “Rusiyanın tarixi torpaqları”nı geri qaytarırdı. Hətta, Ukrayna ilə bağlı Kremlin başqa bir fikri də var idi, sonra onun reallaşdırılmasından geri çəkildi. Bu da “Novorossiya” ideyası idi. Putinin “Novorossiya” ideyası o demək idi ki, Ukraynanın öz tarixi torpaqları olmayıb, ölkənin şərq hissəsi Rusiyaya aiddir. Guya, Ukraynanın ərazisi Qərb tərəfdə xırda bir ərazidir. Rusiya Donbasla bərabər Xarkovu, Dnepri, Nikolayevi, Xerson və Odessanı da öz tarixi ərazisi sayır. Putin bu ideyadan bir müddət sonra geri durdu, çünki müharibəni genişləndirməyə risk etmədi. Görünən odur ki, Putinin beynində bu ideyalar hələ də qalmaqdadır.

– Konstitusiyaya dəyişiklik referendumu Putinin lehinə nəticələndi. Bundan sonra Putin 2036-cı ilə kimi Prezident kürsüsündə qala bilər. O zaman bu ideyanın reallaşdırılması istiqamətində addımlar ata bilərmi?

– Görünən odur ki, Putin Konstitusiya dəyişikliyindən sonra hələ 16 il hakimiyyətdə qalacağını güman edir. Hesab edirəm ki, bu illərdə o, sözügedən ideyalarını reallaşdırmağa çalışacaq. Putinin ərazilərlə bağlı ideyaları çox təhlükəlidir. Putin Rusiyanın tarixi torpağı adı ilə daha hansı ərazilərə iddia edə bilər? Bir Qazaxıstan qalır. Vaxtilə rus millətçiləri belə fikir səsləndirirdilər ki, guya Qazaxıstan adlı dövlət yoxdur, oralar “qədim rus torpaqlarıdır”. Elə Putin özü də bir neçə il öncə açıqlama vermişdi ki, Nursultan Nazarbayev olmasaydı, Qazaxıstan adında dövlət olmayacaqdı. Bu, o deməkdir ki, Nazarbayevin yerinə başqası olsaydı, Rusiya “tarixi torpaqlarını” geri alacaqdı. Həm də bir mesaj vermişdi ki, gələcəkdə Qazaxıstan rəhbərliyi xarici siyasətində korrektə edərək Rusiyadan uzaqlaşsa, Rusiya Ukraynaya etdiyi həmləni Qazaxıstana qarşı da edə bilər.

– Putin bu təhlükəli planlarını ciddi şəkildə reallaşdırmağa start verərsə,  MDB daxilində müharibələrlə nəticələnə bilərmi?

– Əlbəttə, böyük müharibələrə rəvac verə bilər. Çünki, mən inanmıram ki, Putindən başqa keçmiş SSRİ-nin hansısa formada bərpasını istəyən MDB dövləti və ya həmin dövlətlərin rəhbərləri var. Hətta, Rusiyanın ən yaxın müttəfiqi sayılan Belarus belə, Moskvanın əlaltısı olmaq istəmir. Belarus lideri Aleksandr Lukaşenko dəfələrlə bu haqda kəskin açıqlamalar verib. MDB məkanının dövlətləri Rusiya ilə sadəcə bərabərhüquqlu əməkdaşlığa razıdır. Ola bilər ki, Putin növbəti prezident seçkiləri ərəfəsində bu təhlükəli ideyalarını yenə də ortaya atacaq. Belə baxanda MDB var, Avrasiya İqtisadi Birliyi var. Deməli bunlar Putin üçün azdır. O istəyir ki, SSRİ formasında bir imperiya yaratsın. Amma təkrar edirəm, özündən başqa heç kim buna razılaşmayacaq. Belə olan halda tək yol qalır: müharibə, güc yolu. Rusiya isə hazırda o vəziyyətdə deyil ki, eyni anda bir neçə dövlətlə müharibə aparsın. Rusiya hər halda SSRİ də deyil. Düzdür, güclü ordusu var, hərbi-sənaye kompleksi kifayət qədər böyükdür. Amma eyni zamanda, dövlətlərlə müharibə aparmağa Kreml risk etməz. Sadəcə Putin ideyalarını ortaya atıb, bu istiqamətdə müzakirələr başlatmaq istəyir. Onun sonrakı planlarını da gələcəkdə biləcəyik.

– Qafqazla bağlı planlarına nə daxil ola bilər?

– Qafqaz ölkələrindən olan Gürcüstanla bağlı Putinin ideyası məlumdur. Azərbaycana qarşı isə Rusiya heç vaxt tarixi torpaq adı ilə iddia qaldıra bilməz. Əksinə, Azərbaycan dünyada tək-tük ölkələrdən biridir ki, öz əraziləri ilə həmsərhəddir. İranda Cənubi Azərbaycan əraziləri, Ermənistanda Qərbi Azərbaycan əraziləri, Gürcüstanda Borçalı, Rusiyanın özündə Dərbənd – bunlar tarixi Azərbaycan əraziləridir. Amma biz sivil dövlətik, tarixi Qərbi Azərbaycan torpaqlarından başqa heç bir ərazilərə iddia etmirik. Ermənistandan başqa digər qonşularla bizim yaxşı, normal əlaqələrimiz, tərəfdaşlığımız var. Nə Gürcüstana ərazi iddiamız var, nə Rusiyaya, nə də İrana. Ermənistana qarşı isə bəli, var. İşğalda olan Dağlıq Qarabağ və ətraf rayonlar Azərbaycana qaytarılmalıdır. Qərbi Azərbaycanla bağlı da müxtəlif ideyalarımız var. Yəni ki, Putinin “Rusiyanın tarixi torpaqları” ideyasının Azərbaycana heç bir aidiyyəti yoxdur. Əksinə, Putinin məntiqi ilə yanaşsaq, o zaman gərək biz də deyəydik ki, SSRİ dağılıb, Rusiya müstəqil olanda Azərbaycanın tarixi torpağı olan Dərbəndi qaytaraydı. Amma biz bu iddiada deyilik. Rəsmi Bakı Ermənistandan başqa heç bir qonşu ölkə ilə münasibətlərin gərginləşdirilməsində maraqlı deyil. Ermənistanla gərginlik də, onların ərazilərimizi işğal etməsi və bu işğalçılığı hələ də davam etdirməsinə görədir.   /ayna.az/

COVİD-19 pandemiyasında “ikinci dalğa” təhlükəsi ölkələri yenidən sərt karantin rejiminin tətbiq etməyə məcbur edir. May ayında bütün dünyada başlanan yumşalma yoluxma hallarının artması ilə nəticələndi. Karantin rejimini yenidən tətbiq edən Avstraliyanın Viktoriya ştatının rəhbəri Daniel Andresin dedikləri bu kontekstdə diqqət çəkir: “Arxayınlaşdıq və qaydalara əməl etmədik. Hər birimizin ətrafında qaydalara riayət etməyən insanlar var. Buna görə də karantin rejimini tətbiq etməkdən başqa çarəmiz yoxdur”.

Avstraliyada “ikinci dalğa”nın qarşısını almaq məqsədilə 5 milyon insan yenidən karantinə alınıb. Çərşənbə axşamından etibarən ölkənin ikinci böyük şəhəri olan Melburnda 6 həftəlik karantin elan olunub. Sakinlərin evlərindən çıxmaması üçün şəhərin ətrafında nəzarət postları qurulub. Viktoriya əyalət polisi bəyan edib ki, “şəhər sakinləri istənilən yerdə istənilən vaxt saxlanılaraq, yoxlanılacaq”. Bütün iaşə obyektləri yenidən bağlanıb, sakinlər yalnız məcbur olduqda evdən çıxa bilərlər.

Şəhər sakini Maykl Albert “Frans press” agentliyinə açıqlamasında bildirib ki, “bu vəziyyətdən xoşları gəlməsə də, sağlamlıq üçün qərarı dəstəkləyirlər”.

Tokioda son 24 saatda 220 yeni yoluxma faktının qeydə alınmasından sonra Yaponiya hökuməti də hərəkətə keçib. Həkimlər bildirir ki, tezliklə bütün ölkə üzrə yoluxma artacaq. Buna səbəb karantin rejiminin yumşaldılmasıdır, xüsusilə barlar, hecə klubları və restoranların açılması ciddi təhlükə yaradır. Artıq hökumət yumşalma ilə bağlı verdiyi qərarları təxirə salmağa başlayıb. Misal üçün, stadionlarda 5 min azarkeşin iştirak edə bilməsi qərarı ləğv olunub. Hazırda karantin rejiminin yenidən tətbiqi və yumşalma ilə bağlı qərarların ləğvi üzərində iş aparılır.

Özbəkistan isə yenidən bütün ölkə üzrə karantin rejiminin tətbiqinə başlayıb. Karantin rejiminin bitməsinə – avqustun 1-nə qədər içində market olmayan ticarət mərkəzləri, bazarlar, parklar, kafelər, restoranlar, idman və əyləncə məkanları bağlı olacaq. Bu ölkədə karantin rejiminin yumlaşmasından sonra yoluxma hallarında yüksəlmə qeydə alınıb. Ümumilikdə 11 min yoluxma, 40 ölüm faktı qeydə alınıb. Ölüm hallarının yarısı son iki həftədə baş verib.

Özbəkistanın qonşusu Qazaxıstan da iyulun 5-dən etibarən bütün ölkə üzrə yenidən karantin rejiminin tətbiqi haqda qərar qəbul edib. Qazaxıstanda da ərzaq marketləri və apteklər istisna olmaqla bütün iaşə obyektləri bağlanıb.

Avropa ölkələri də sərtləşmə ilə bağlı yeni addımlar atır.

İngiltərənin Leyster şəhərində məhdudiyyətlər başlanıb. Həftənin çərşənbə axşamından etibarən ərzaq mağazası və apteklər istisna olmaqla digər iaşə obyektləri bağlanıb, bu gündən başlayaraq, məktəblər də bağlanır. Səhiyyə naziri Metyu Henkok (Matthew Hancock) şəhər sakinlərini qaydalara əməl etməyə çağırıb və “çətindir, amma həyati əhəmiyyət daşıyır” deyə bildirib.

İspaniyanın Kataloniya əyalətində 210 min insan karantinə alınıb, bütün bölgədə küçəyə tibbi maskasız çıxmaq qadağan olunub. Belçikada da tibbi maska məcburi hala gətirilib.

Fransa isə “ikinci dalğa”ya hazırlıq görür. Elmi Şuranın rəhbəri Jan Fransua Delfressi bildirib ki, “virus dövr etməyə davam edir, sürəti yavaşlasa da, o hələ də buradadır”.

Məhdudiyyətlər Bolqarıstan, Rumıniya, İsrail, Kolumbiya və digər ölkələrdə də tətbiq edilməyə başlanıb.

3 milyondan çox insanın viruda yoluxduğu ABŞ-da yerli səviyyələrdə məhdudiyyətlər olsa da, ölkənin epidemioloqları təhlükə zənglərini çalır və bəyan edirlər ki, epidemiya üzərində sərt nəzarət metodları bütün ölkə miqyasında tətbiq edilməlidir.

Göründüyü kimi, hazırda dünya ölkələri koronavirusda “ikinci dalğa” təhlükəsinin qarşısını almaq üçün yenidən qapanma yolunu seçir, çünki pandemiyaya qarşı yeganə effektli mübarizə vasitəsi budur, may ayından öncəki təcrübə də bunu sübut edir. (publika.az)

Koronavirusun insan üçün daha bir təhlükəli fəsadı açıqlandı

СOVID-19-dan sağalan insanlar gələcəkdə immunitetlə bağlı uzun müddətli problemlər yaşaya bilər.

Report xəbər verir ki, belə nəticəyə Rusiya və Çin Xalq Respublikasının alimləri gəlib.

Məlumata görə, araşdırmalar zamanı virusdan sağalan insanların bir hissəsinin qanında limfositlərin səviyyəsinin aşağı düşməsi qeydə alınıb. Limfositlərin səviyyəsi hətta sağalmadan 11 həftə sonra da əvvəlki normaya çatmır.

Qeyd edilir ki, bu zaman immun hüceyrələri zədələnir. İmmun hüceyrələri xroniki zədəsi isə ən çox insan immun çatışmazlığı virusuna səbəb olur. Rusiya mütəxəssisləri isə bildiriblər ki, SARS - coV-2 immun çatışmazlığı virusundan fərqli olaraq, limfositlərdə çoxala bilmir.

Bu baxımdan, immunitet sistemindəki durğunluq uzun, lakin geri dönə bilən ola bilər.

Koronavirus infeksiyası ötən ilin dekabrında Çinin Uhan şəhərində yayılmağa başlayıb. Hazırda virus 213 ölkə və bölgədə qeydə alınıb.

Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı (ÜST) fevralın 11-də infeksiyanın adını COVID-19 qoyub, martın 11-də isə koronavirusu pandemiya elan edib

Koronavirusla bağlı dünyanı sevindirən xəbər
“COVİD-19 özü-özünə yox olacaq”

Dünyanın koronavirusun ikinci dalğasına hazırlaşdığı bir dövrdə italiyalı həkim, mütəxəssis dünyanı rahatlaşdıran belə proqnozla çıxış edib.

Yoluxucu xəstəliklər üzrə mütəxəssis olan Matteo Bassettinun sözlərinə görə, yeni növ koronavirus mutasiyaya uğrayaraq zəifləyib və ölümcül təsirlərini azaldıb. O, qeyd edib ki, dünyadakı vəziyyət belə davam edərsə COVİD-19 heç bir peyvəndə gərək qalmadan yox olacaq.

İtaliyalı mütəxəssis deyib ki, virus ortaya çıxdığı ilk dövrdə “vəhşi bir pələng” idi və daha güclü bir sturuktura malik idi. Lakin indi o bir “pişiyə” çevrilib.Onun sözlərinə görə, virusun zəifləməsində sosial məsafə, maska, dezinfeksiya tədbirləri, şəxsi gigiyenanın artırılması, virusun qarşısını almaq üçün görülən tədbirlərin, o cümlədən sağalan xəstələrin antikorlarının da təsiri var. Bundan başqa artıq ölkədə xəstələnənlər belə müalicəyə daha asan və tez cavab verir, sürətlə sağalırlar.

“80 və 90 yaşlı xəstələr belə indi öz yataqlarında özbaşına hərəkət edə bilirlər. Onlar heç bir kömək olmadan nəfəs alırlar. Bu xəstələr bir ay öncə yoluxsalar öləcəkdilər”.

Xatırladaq ki, İtaliya virusun ən çox ziyan vurduğu ölkələrədn biridir. Bu ölkə Çindən sonra koronavirusun episentri hesab edilirdi. Lakin heç də bütün elm adamları Bassettinin fikri ilə razılaşmırlar. Onlar həmkarlarının dediklərinin elmi əsası olmadığını qeyd edirlər

Cənubi Florida Universitetinin alimləri Arizona Universitetindəki həmkarları ilə SARS-CoV-2-yə qarşı bir neçə potensial dərman tapıb. Müəyyən edilmiş birləşmələr insan hüceyrələrində koronavirusun çoxalmasını dayandıra bilir.

Bu barədə “Cell Research” jurnalında dərc olunan məqalədə bildirilib.

Tədqiqatçılar Qida və Dərman Administrasiyası (FDA) tərəfindən təsdiqlənmiş hepatit C boceprevir və GC-376 antiviral dərmanları virusun çoxalmasında, yeni hüceyrələrin yoluxmasında əsas rol oynayan Mpro viral proteazını hədəf aldıqlarını müəyyən edib. Mütəxəssislər uzun müddətdir Mpro-nu SARS və MERS-ə səbəb olan SARS-CoV-2 viruslarına bənzər genlərə qarşı yönəlmiş dərmanların hədəfi kimi qəbul edib. GC-376 yoluxucu peritonitə səbəb olan ölümcül koronavirusa yoluxmuş pişiklər üçün potensial müalicədir.

Neyrodegenerativ xəstəliklərə qarşı kömək edən və antiviral təsir göstərən Calpain II və XII inhibitorları koronavirusun müalicəsində istifadə olunan digər dərmanlardır. (publika.az)

“Biz tezliklə əvvəlki həyatımıza qayıda bilərik. Bu vaksinlərin nə vaxta hazır olacağına bağlıdır. Çünki vaksinlər dayanıqlı immunitet yaratmalıdır”, – deyə Rusiyanın səhiyyə naziri Mixail Muraşko bildirib.

"Tezliklə əvvəlki həyatımıza qayıdacağıq"- Səhiyyə naziri

Nazir bu barədə “Rossiya 1” telekanalının müxbiri və teleaparıcı Nailə Əsgərzadəyə eksklüziv müsahibə verib.

Müsahibə zamanı Mixail Muraşko bildirib ki, artıq 17 vaksin hazırdır: “Vaksinasiya işləri vətəndaşların könüllü icazəsinə uyğun olaraq aparılacaq. Müşahidələr isə onu göstərir ki, əhalinin əksəriyyəti vaksin vurulmasının tərəfdarıdır. Biz səhiyyə işçiləri əvvəlki həyatımıza qayıtmaq üçün daim çalışırıq.

Koronavirus insana immuntetinə uyğun olaraq təsir edir. Hər bir şəxsdə də özünəməxsus immunitet var”, – deyə nazir qeyd edib.    /Cebhe.info/

“Gürcüstan qonşu ölkələrlə müqayisədə əmin-amanlıq adasıdır, lakin bu fakt bizi bircə dəqiqəliyinə də rahatlaşdırmamalıdır”

Avropa İttifaqı (Aİ) öz qapılarını, koronavirusun yayılması baxımından təhlükəli hesab etmədiyi 15 dövlətin vətəndaşlarının üzünə açdı. Gürcüstan bu siyahıda Aİ-yə daxil olmayan yeganə postsovet ölkəsidir. Ölkənin 3,7 milyonluq əhalisindən, bütünlükdə min nəfərdən də az adam virusa yoluxub, onlardan isə cəmi 15 nəfəri həyatla vidalaşıb.

Müqayisə üçün xatırladaq ki, əhalisinin sayı Gürcüstana yaxın olan Ermənistanda hər gün yüzlərlə yeni yoluxma halı qeydə alınır, ümumi xəstələrin sayı 26 min nəfəri ötüb, 500-ə qədər insan ölüb.

Gürcüstan təcrübəsi

Bəs, Gürcüstan belə bir nəticəyə necə nail oldu? Vəziyyət necə dəyişdi? AYNA gürcü mediasının, rəsmi qurumlarının, həmçinin həmsöhbət olduğu Gürcüstan azərbaycanlılarının məlumatlarına istinadən, mənzərəyə aydınlıq gətirməyə çalışıb.

COVID-19-a birinci yoluxma halı Gürcüstanda fevralın sonunda qeydə alınıb. Hökumət dərhal reaksiya verib.

Total coronavirus cases increase to 174 in Georgia

Martın ortalarında bütün məktəblər, universitetlər və həyati əhəmiyyət kəsb etməyən müəssisələr bağlanıb, ictimai nəqliyyat dayandırılıb. Martın 21-də fövqəladə vəziyyət rejimi elan edilib, kütləvi tədbirlər, şəhərdən-şəhərə səfərlər qadağan edilib. Gecələr komendant saatı tətbiq olunub.

Gürcüstanın başlıca dini bayramı olan Pasxası zamanı – aprelin 19-da hökumət fərdi avtomobillərdən istifadəni və məzarları ziyarət etməyi yasaqlayıb. “Biz pandemiya təhlükəsi barədə Gürcüstanda xəstəliyin qeydə alınmasından bir ay əvvəl düşünməyə başladıq. Ölkəmizin xüsusiyyətlərini, onun yerləşdiyi ərazini və kiçik ölçülərini nəzərə alanda gördük ki, biz başqalarının təcrübəsini tətbiq edə bilməyəcəyik”, – deyə Baş Nazir Georgi Qaxariya bildirib.

Hökumət üçün tövsiyələrin hazırlanmasını, maarifçilik işinin aparılmasını və vətəndaşları COVID-19-la bağlı vəziyyət barədə daimi məlumatlandırmağı Milli Sağlamlıq və Xəstəliklərə Nəzarət Mərkəzinin aparıcı mütəxəssisləri öz üzərlərinə götürüblər. Bu Mərkəzə tabe olan Luqar adına laboratoriya 2017-ci ildə Rusiyanın dezinformasiya kampaniyasının hədəfinə çevrilmişdi. (Qeyd: Riçard Luqar – postsovet ölkələrinə kütləvi qırğın silahlarını məhv etməkdə yardım məqsədi daşıyan Nann-Luqar proqramının həmmüəllifi, amerikalı senator – hazırda vəfat edib).

Həmin qaralama kampaniya çərçivəsində sonradan təkzib edilmiş materialların müəllifləri iddia edirdilər ki, guya burada bioloji silahlara dair ABŞ-ın maraqlarına uyğun gizli tədqiqatlar aparılır. Məhz Luqar laboratoriyasının ekspertləri Gürcüstanda koronavirusa qarşı mübarizəyə rəhbərlik ediblər.

“Üç muşketyor”

Pandemiyaya qarşı mübarizədə düzgün taktika seçilməsinə görə Gürcüstan əhalisi üç alimə minnətdardır və onları da “Üç muşketyor” adlandırır: Milli Sağlamlıq Mərkəzinin rəhbəri Amiran Qamkrelidze, Luqar adına laboratoriyanın rəhbəri Paata İmnadze, Tbilisinin İnfeksiya Xəstəlikləri, QİÇS və İmmunologiya Mərkəzinin rəhbəri Tengiz Tsertsvadze.

Qrupun “Dartanyan”ı isə Tbilisinin birinci universitet klinikasının direktoru Levan Patianidir. O, gündəlik brifinqlərini indi də davam etdirir.

Daha bir məşhur sima – Tbilisinin İnfeksiya Xəstəxanasının baş həkimi Marina Ezuqbaya koronavirusla mübarizə kampaniyasının simvolu rolunu oynayır. Bu mütəxəssislər Gürcüstanda əsl qəhrəman hesab olunurlar. Onların tövsiyələrinə hamı səylə əməl etməyə çalışır. 

İyunun 30-da Amiran Qamkrelidze əldə olunmuş nailiyyət barədə məlumat verib: “Biz əhalinin hər milyon nəfərinə 30 minə yaxın test keçirdik. Xəstələnənlərin 86%-i sağaldı, 15 nəfər öldü. Ölüm səviyyəsi 1,6% təşkil edir ki, bu da dünya üzrə çox az sayılır. Gürcüstanda hazırda 19 laboratoriya COVID-19 testlərini davam etdirir”.

Hökumətə etimad

Gürcüstan hökuməti tövsiyələrə ciddi surətdə əməl etdiyi üçün ölkə əhalisinə minnətdarlığını bildirdi. Karantin qaydalarının pozulmasına görə yüksək cərimələr də (fiziki şəxslər üçün min dollar, hüquqi şəxslər üçün 3 min dollar) buna şərait yaratdı.

Number of people infected with coronavirus in Georgia reaches 695

Avtobus dayanacaqlarında “Evqə qal” xəbərdarlığı ilə elektron tablolar quraşdırıldı. Mobil operatorlar xəbərdarlığı müştərilərin telefonlarına ötürürdü. Gürcüstan cəmiyyətində nə qədər dərin siyasi çatlar olsa da, insanlar pandemiya ilə mübarizə məsələsində tam yekdillik nümayiş etdirirdilər.

Baş Nazir Georgi Qaxariya BBC-yə bunları bildirib: “Gürcüstan əhalisinin əməkdaşlığa hazırlığı və bütün göstərişlərə, tövsiyələrə əməl etməklə ortaya qoyduğu nümunəvi sosial məsuliyyət xəstəliyin qarşısını almaqda yardımçı oldu”.

Bazar günü keçirilən Pasxa böyük imtahan idi. Ölkə üzrə minlərlə insanın gecə kilsələrə axışacağı narahatlıq doğururdu. Nüfuzlu gürcü pravoslav kilsəsi dini mərasimi əvvəldən axıra qədər icra etdi və hətta ayin zamanı ümumi qaşıqlardan istifadəyə də məhdudiyyət qoymadı. Amma insanların əksəriyyəti alimlərin məsləhətinə qulaq asıb evdə qaldı.

Məhdudiyyətlərin götürülməsi

Gürcüstanda bir çox müəssisələr, mağazalar və restoranlar artıq işə başlayıb. Amma insanların sıx olduğu qapalı yerlərdə maskaların taxılması yenə də məcburidir. Sosial məsafə qaydaları və kütləvi tədbirlərə qoyulmuş məhdudiyyətlər də ciddi şəkildə qüvvədədir.

Tibb müəssisələrinə daxil olarkən yalnız xəstənin özünün daxil olmasına icazə verilir, xəstəylə birgə bir neçə adamın tibb müəssisələrinə daxil olmasına icazə yoxdur.

Bir sözlə, Gürcüstanda insanların hökumətə etimadı, onun qərarlarına qeyd-şərtsiz boyun əyməsi, qaydalara əməl etməsi, məsuliyyətli olması qonşu ölkənin COVID-19-la mübarizədə qalib olmasına gətirib çıxardı.

Gürcüstan hökuməti iyulun 1-dən ölkənin sərhədlərini xaricilər üçün açmağı planlaşdırırdı, lakin vaxtı uzatmalı oldu. Bu il turizm sektorunun perspektivi çox solğun görünür.

Milli Sağlamlıq Mərkəzinin rəhbəri ehtiyatla danışır: “Gürcüstan qonşu ölkələrlə müqayisədə ada, əmin-amanlıq oazisi kimi görünür, ancaq bu, bizə bircə dəqiqəliyinə də rahatlaşmağa əsas vermir. Yeni hallara dair gündəlik göstəricilərin birrəqəmli olması bizi sakitləşdirməməlidir. Biz həmişə tam hazır vəziyyətdə qalmalıyıq”…

Özbəkistanın paytaxtı Daşkənddə toy edən bir ailə onlarla insanın COVID-19-a yoluxmasına səbəb olub.

Toya çağırılan 90 qonağın 79-u koronavirusa yoluxub. Qeyd edək ki, Özbəkistanda koronavirusla bağlı toy və digər ailə şənliklərinə 30 adamdan artıq qonağın çağırılması qadağandır. Buna görə də, toy sahibi eyni məclisi üç dəfə keçirmək qərarına gəlib. 

Bir toyda 79 nəfər virusa yoluxub

/Azərtac/