Son xəbərlər

 

İslam dinində şiəliyə aid, ali rütbə hesab olunan Ayətullah ən çox İran İslam Respublikasında rast gəlinsə də, İraq və Livanda da Ayətullah titulu daşıyan din xadimləri çoxdur.

Ayətullah dərəcəsi almış din xadimlərinin fətva vermək, İslam hüququna əsaslanaraq hökm çıxarmaq səlahiyyəti var. Həmçinin, Ayətullah dərəcəsi olanların Quran, Sünnə, İcma ve Ağıl əsas olmaqla Əsli dəlillərdən istifadə edərək ictihad etmə hüquqları var.

Onlar öz sahəsində elmi hövzədə müəllimlik edə bilər və istiftaatlar üçün fətva verə bilərlər.

Tarixdə ilk dəfə müctəhid Əllamə Hilli ayətullah dərəcəsi alıb. Hazırda İranda 1.000-dən çox Ayətullah var. Bununla yanaşı, Böyük Ayətullah ali titulu da mövcuddur. Şiə məzhəbində bu ən ali titul sayılır və İslam Hüquq (Fiqh), metodologiya (üsul) və fətva vermək hüququ verir.

Azərbaycanda isə bu ali dini dərəcəni daşıyan din xadimləri yoxdur. Onları “mərcə` at-taklid”-deyə çağırırlar. Hazırda Böyük Ayətullah ali titulunu Əli Xameneyi (İran), Sadik Şirazi (İran), Məkərəm Şirazi (İran), Yusif Sanei (İran), Əli Sistani (İraq) və s. daşıyır.

Maraqlıdır ki, şiə təriqətinə mənsub müsəlmanların çoxluq təşkil etdiyi 4 ölkədən biri olan Azərbaycanda (red – digərləri İran, İraq, Bəhreyn) Ayətullah titulunu daşıytan din xadimi yaşamırt. Buna baxmayaraq, tarixdə əslən Azərbaycandan olan bir sıra Ayətullahlar var. Onların sırasında Ayətullah Məhəmməd Əli Naxçıvani, Ayətullah Şeyx Məhəmməd Həsən Qarabaği, Ayətullah Seyid Əli Salyani, Ayətullah Mirzə Əbülqasim Ordubadi Nəcəfi, Ayətullah Məhəmməd Fazil Lənkərani və s. adlarını çəkmək olar. Lakin onlar əsasən, dini təhsil üçün yola düşdükləri İraqın Nəcəf, İranın Qum, Məşhəd kimi şəhərlərində məskunlaşaraq çox az hallarda tarixi vətənlərinə dönüblər.

Bəs nə üçün Azərbaycanda Ayətullah dini titulu daşıyan şəxs yoxdur? Bu titulu almaq üçün hansı dini təhsil gərəklidir?

Turkustan.info bildirir ki, məsələ haqqında Modern.az-a danışan Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) səlahiyyətli nümayəndəsi, ilahiyyatçı Hacı Şahin Həsənli həmin dərəcəyə çatmağın çətinliklərindən danışıb:

“Ayətullah Allahın ayəsi, nişanəsi deməkdir. Bu ifadəni alimlərə hörmət olaraq deyiblər.

İctihad, mücdəhidlik məqamına gəldikdə isə, Azərbaycanda bu dərəcəyə çatmış din xadimi yoxdur.

Bu dərəcəyə çatmaq zaman tələb edir. Ayətullah dərəcəsini qazanacaq səviyyədə dini təhsil alan şəxslər olmadığından Azərbaycanda bu rütbəni daşıyan kimsə yoxdur”.

Hacı Şahin Həsənli tarixən Ayətullah dərəcəsinə sahib olmuş soydaşlarımızın olmasını istisna etməyib:

“Hətta ola bilər, indi də İslam ölkələrində təhsil alan, Ayətullah rütbəsinə yiyələnmiş şəxslər var”.

28 Mart 2020 Azərbaycanlı məşhur aparıcının xalası da KARANTİNƏ ALINDI — FOTO
26 Mart 2020 Pərviz "Survivor"dan koronavirusa görə evinə zəng etdi — Göz yaşını saxlaya bilmədi - VİDEO
23 Mart 2020 Faiq Ağayev: "Biz müğənnilər yiyəsizik"
20 Mart 2020 Azərbaycana bahar gəldi
20 Mart 2020 Azərbaycanda Novruz bayramı qeyd edilir
20 Mart 2020 Bayram tətili başladı
19 Mart 2020 Heydər Əliyev Fondu aztəminatlı ailələri sevindirdi
18 Mart 2020 Mehriban Əliyevadan koronavirusla bağlı xalqa — MÜRACİƏT
18 Mart 2020 Bayramda qonaq getməyin, səfərləri təxirə salın — Mütəxəssisdən TÖVSİYƏ
17 Mart 2020 Səidə Dadaşovadan KƏDƏRLİ PAYLAŞIM — Atalar heç zaman ölmür - FOTO
16 Mart 2020 Rafael Dadaşovun harada dəfn olunacağıyla bağlı NAZİRLİKDƏN AÇIQLAMA
16 Mart 2020 Xalq artisti VƏFAT ETDİ — AÇIQLAMA
16 Mart 2020 Azərin şousu, “Xəzər”in qara siyahısı, Afətin kanalı, Sevdanın ərə getməsi.... — ŞOUMIZ
14 Mart 2020 Murad Dadaşov Xəzər TV-yə ilk onu gətirdi – FOTO
13 Mart 2020 Afət Fərmanqızından “Xəzər” Tv-yə sərt ittihamlar — “Pul istəyirdilər deyə, heç o efirə çıxmırdım” - FOTO
12 Mart 2020 İçərişəhərdə Novruz tədbirləri ləğv edildi
12 Mart 2020 Mehriban Əliyevanın müdaxiləsindən sonra biznesmenin qızının uşağı özünə qaytarılıb — VİDEO
12 Mart 2020 Daha 3 məşhura Xəzər TV-də efirə çıxmağa qadağa qoyuldu — VİDEO
12 Mart 2020 Azərbaycanın əməkdar artisti vəfat etdi — FOTO
12 Mart 2020 Nazilə Səfərli efirdən uzaqlaşdırıldı
08 Mart 2020 Bu gün 8 Mart - Beynəlxalq Qadınlar Günüdür
06 Mart 2020 Prezident Lalə Məmmədovaya ev verdi
06 Mart 2020 Bu gün Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin anım günüdür
06 Mart 2020 Şəhidimiz ingilis dili müəllimi imiş — FOTO
05 Mart 2020 "Seçkidən əvvəl bəzi partiyalar mənə təklif etdilər ki..." — Elza Seyidcahan SİRLƏRİ AÇDI
04 Mart 2020 Mətanət Əsədova məşhurlar tərəfindən TƏNQİD EDİLDİ
03 Mart 2020 Röya konsertinin vaxtını dəyişdi — Koronavirusa görə
02 Mart 2020 Məleykənin 3 milyonluq villası, Natəvanın Dadodan küsməsi, Teymur əminin “maç-maç, quc-quc”u — ŞOUMIZ
29 Fevral 2020 Ağaxan Salmanlı ilə vida mərasimi — BU ÜNVANDA KEÇİRİLƏCƏK
27 Fevral 2020 Xalq artisti ARXİV FOTOSUNU PAYLAŞDI — Şər böhtan atan, ayağının altını qazan bir cəmiyyət olduq...