Son xəbərlər

Uşaqlarda psixi sıxıntılardan xəbər verən 15 əlamət
Azyaşlı uşaqların psixikasında olan dəyişikliklər bəzən keçid dövrü, yaş sindromu və ya uşağın kaprizli xarakteri ilə səhv salınır. Bəs hansı əlamətlər artıq həqiqi psixi pozulmaların siqnalıdır?

"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən psixiatr Aziz Mustafayevin bu barədə tövsiyələrini təqdim edir.

Uşaqlarda bu əlamətlərdən ən azı 10-u varsa:

  1. Bağçada və məktəbdə olan davamlı problemlər
  2. Digər uşaqlar və heyvanlar ilə qəddar davranır.
  3. Özünə xəsarət yetirir.
  4. Yaxınları (ailə və dostlar ilə) ünsiyyətdən qaçır.
  5. Əhval ruhiyyəsi tez-tez, səbəbsiz olaraq dəyişir.
  6. Çox güclü emosiyalar yaşayır (aqressiya, qorxu)
  7. 7. Davamlı yorğun və həvəssizdir.
  8. Diqqətini cəmləməkdə və intellektual fəaliyyətdə sıxıntı yaşayır.
  9. Yuxu problemləri var( tez tez oyanir, dəhşətli yuxular görür, gecələr yatmır).
  10. Zahirinə və geyiminə qarşı diqqətsizdir (əşyalarına və otağına qarşı da o cümlədən)
  11. Çoxsaylı bədənsəl sıxıntıları vardır (baş ağrıları, mədə bağırsaq sıxıntıları, ürək döyünmə, boğulma)
  12. Normaldan daha çox və daha az yemək.
  13. Oğurluq və yalan danışma halları( davamlı)
  14. Kompüter və telefon ilə böyük zaman keçirmə,oyunlara aludəçi olması.
  15. Sidiyini idarə edə bilməməsi (enurez)

Bu hallar varsa, usağı psixiatra göstərmək lazımdır. Xatırladaq ki, nevroloq bu problemlərlə məşğul olmur.

2 dəqiqəyə necə şirin yuxuya getməli?Yuxusuzluq və yuxudan doymamaq artıq insanların sağlamlığını təhlükə altında qoyub. Nə qədər edirəm, yuxuya gedə bilmirəm deyənlər üçün amerikalı pilotların xüsusi " sönmə" texnikasını təklif edirik.

"Ölkə.Az" medicina.az-a istinadən cəmi 2 dəqiqəyə yuxu gətirəcək 50 illik metodu araşdırıb.

Hələ İkinci Dünya Müharibəsində amerikalı pilotlar görürdülər ki, az da olsa mürgüləyib yatmayanda qırıcı pilotlar ciddi səhvlərə yol verir və tapşırıqları yerinə yetirə bilmir.

Ona görə hərbçi pilotlar  yuxunun onlar üçün ölüm-qalımməsələsi olduğunu anlayıb, yuxuya getmək texnikası işləyib hazırlayırlar. Bu elmi metodun test olunması leytenant Bad Vinterə həvalə olunur.

Əvvəllər o futbol treneri idi və idmançıların relaksasiyası işlərini bilirdi.

Bad Vinterin hazırladığı metod özünü doğrultdu və effektiv oldu. Cəmi 6 həftəlik məşqlərdən  sonra pilotların 80%-i cəmi 2 dəqiqəyə yuxuya gedirdilər. Onlar hətta atəş səsləri altında belə oturduqları yerdə şirin-şirin yatıb yuxularını alırdılar.

Metod necədir:

1.Rahat poza alın

İstər çarpayıda uzanın, istər kresloda, hətta olduğunuz istənilən yerdə söykənəcəyi olan stul seçin.

2.Üz əzələlərini boşaldın

Bu işin püf nöqtəsidir. İnsan üzü onu gərginliyini göstərən birinci orqandır. Gözlərinizi bağlayıb, əvvəlcə alnı boşaldın, əzələləri rahatladın, sonra yanaqlar, çənə, boyun və dilinizi boş tutun.

Bunu etdikdə görəcəksiz ki, tənəffüs dərin və aramla olur. Daha sonda yumduğunuz gözləri boşaldın, gözdə 6 əzələ var, onlar yumulanda gərginləşir. Amma insan yuxuda olanda gözlər elə gərginliklə yumulmur.

3.Çiyinlərini aşağı endirin

Elə edin ki, sanki çiyinləriniz boş torba kimi ayaqlarınıza doğru axır. Bütün gərginliyi sinədən dərin nəfəs alıb verməklə buraxın, boyun, çənə, çiyinlər boş olmalıdır.

4.Əllərinizi boşaldın

Əllər ağırlaşır və sanki boş şəkildə düşüb qalır. Əgər alınmırsa, güclü yumruq sıxıb buraxın və təkrar edin. Biləklər, barmaqlar hamısı boş olmalıdır

5.Ayaqları boşaldın

Elə hiss edin ki, sanki ayaqlarınızdan nəsə ağırlıq asılıb və  onlar ağırlaşır. Əvvəl fikrinizi sol tərəfə yönəldin, dabanlara kimi rahatlayın, sonra sağ tərəfə keçin.

6.Beyni 10 saniyə təmiz tutun

Bədən əzələləri tam boş olduqdan sonra beynə sönmə əmri vermək lazımdır.

Bu sanki telefonunuzun sönməsinə bənzəyir. Telefonun tam sönməsi üçün bir neçə saniyə tələb olunur. Beyin də elədir. Bütün kənar fikirləri, sözləri, hərəkətləri azdırın. Bunun üçün özünüzü sakit mavi gölün üzərində uzanmış vəziyyətdə təsvir edin. Gözləriniz yalnız mavi təmiz səma görür. Və yaxud belə təsəvvür edin ki, qapqara məxməri bir otaqda uzanmısız, gözləriniz yalnız qaranlıq görür, zülmətdən başqa heç nə. Bu vəziyyəti cəmi 10 saniyə yarada bilsəz, texnika bitir.

Beyni gərgin olanlar özlüklərində " heç nə düşünmə, düşünmə, düşünmə" sözlərini 10 saniyə təkrarlasın.

Bunları etdikdən sonra nə vaxt yuxuya gedəcəyinizi bilməyəcəksiz.

Metodun müəllifi deyir ki, ən azı 1-2 həftə hər gün lazım olanda bunu məşq etsəniz bu texnika sizdə mütləq alınacaq və siz asanlıqla yuxuya gedəcəksiz. Ona görə ilk dəfədən alınmayanda buraxmayın.

Sadəlövhlük edərək

Qoç - yaxın ətrafınızdakı insanların gizlətməyə və pərdələməyə çalışdıqları məqamları görməyə, aşkarlamağa çalışın. Boş söhbətlərə qatılmayın. Nə isə deməzdən əvvəl yaxşı düşünün. Başqalarının sirlərini faş etməyə can atmayın. Əks təqdirdə qalmaqal qaçılmaz olacaq.
Günün ikinci yarısında səfər və ya gəzinti yaxşı nəticə verəcək. Güzəştə hazır olsanız, yaxınlarınızla münasibətləriniz pis olmayacaq. Kiçik məqamlara və xırda işlərə görə mübahisə etməyin.
Axşam saatlarında dostlarla görüşə bilərsiniz.

Buğa - uğurlu zamandır. İntuisiyanız güclü olsun. Situasiyadan asılı olaraq davranış modelini sürətlə dəyişmək, gərəkli sonuca nail olmaq üçün çeviklik nümayiş etdirmək gərəkdir. Yeni biliklər və bacarıqlar əldə edə bilərsiniz. Müttəfiqlərinizin yardımları ilə peşəkar müstəvidəki problemləri həll edə bilərsiniz.
Günün ikinci yarısında şəxsi münasibətlərdə sərvaxt olun. Gəzintiyə çıxmaq üçün pis zaman deyil. Yola çıxarkən darıxmayacağınıza əmin olun. Yaxşı dostlarla istirahət etməyə çalışın.

Əkizlər - gün qarşınızda çətin məsələlər qoyur. Bu problemlərin öhdəsindən uğurla gələ bilərsiniz. İntellektual səviyyəniz yüksəkdir. Yaddaşınız sizi aldatmayacaq. Diqqətə layiq məsələləri unutmayın, qulaqardına vurmayın. Bilik və təcrübə əldə edilməsində aktiv olun. Problemlərin həllinə yaradıcı yanaşın. Qarşınızda geniş imkanlar yaranır. 
Yeni tərəfdaş və ya müttəfiq qazana bilərsiniz.

Xərçəng - mahiyyət etibarilə pis deyil və saatlarınızı xoş keçirə bilərsiniz. Qarşınıza çətin, əldə edilməsi məşəqqətli hədəflər qoymayın. Cari işlərlə, situativ zərurətlərlə kifayətlənin. Gərəkli istiqamətdə addım-addım irəliləyin. Bu gün sizə yardım edəcək insanlar hələ uzun müddət yardımçı və müttəfiqiniz kimi qalacaq. 
İntuisiyanız yüksək səviyyədə olacaq. Ondan yararlanın. Əlverişli məqamdan istifadə edərək maraqlı tanışlığa nail ola bilərsiniz.

Şir - gündəlik yaşamınızda yeniliklər və dəyişikliklər barədə düşünün. Şəraitin formasına nəzər salın. Yeni işə başlamaq olar. Amma potensial və imkanlarınızı dəyərləndirəndə səhvə yol verməyin. Həddən artıq ağır iş və ya genişmiqyaslı layihə sizdə ifrat yorğunluq yarada bilər.
Günün ikinci yarısında yaxınlarınız sizə dürüst məsləhətlər verəcək, mənasız və absurd ideyaların illüzorr olduğunu göstərməyə çalışacaqlar. Axşam saatlarını əzizlərinizlə ünsiyyətə həsr edin.

Qız - bütün işləri qısa zamanda həll etmək istəyi məntiq və situasiyanın şərtlərinə zidd olmaqla yanaşı, çox qeyri-effektiv qərar ola bilər. Bununla yanaşı, rasional davranışınız və qənaətcilliyinizi bəziləri bəyənməyə bilər. Qıcıqlanan insanlara fikir verməyin. 
Günün ikinci yarısında vəziyyətdən faydalanmaq imkanlarınız var. Ətrafınızdakı insanların bəziləri inciyə bilər. 
Axşam saatlarında bəzi şəxslər sizə xoş olmayan mövzuda söhbətə başlayacaqlar. Enerji səviyyənizin aşağı olması aktiv hərəkətlərə imkan vermir.

Tərəzi - ən yaxşı məziyyətlərinizi nümayiş etdirməyə çalışın. Eqoist və təşəxxüslü davranaraq yaxın ətrafınızdakı insanları qıcıqlandırmayın. Bir qədər təvazökar olun, kölgəyə çəkilin. 
Dəyər verdiyiniz insanların ön plana çıxmalarına şərait yaradın.
Günün ikinci yarısında yaradıcılıq potensialınızın səviyyəsi yüksəkdir. Məqsədə çatmaq üçün konkret addımlar atın.
Qohumlar və yaxınlarla ünsiyyət axşam saatlarına yaxın sizi sevindirəcək. Əks cins mənsubunun yardım istəyini qulaqardına vurmayın. Əlavə gəlirdən yararlanaraq ailə üzvlərini sevindirin.

Əqrəb - günün ilk yarısında emosiyalarınıza nəzarət edin. Yaxın ətrafınızdakı insanları təxribata çəkməyin, qıcıqlandırmayın. Təmkinli davranın. Soyuqqanlı və məntiqli olsanız, yaranan problemləri həll edə bilərsiniz. 
Günün ikinci yarısında situasiyada nizam artacaq. Fiziki və emosional baxımdan özünüzü daha yaxşı hiss edəcəksiniz.
Çoxdan başa vurmaq istədiyiniz işə qayıtmaq olar.
Yaxınlarınızın yardımlarından imtina etməyin. Onlar qayğınıza və səmimi hisslərinizə bel bağlayırlar.

Oxatan - daha aktiv işləmək bəzi məsələlərə yenidən baxmaq və müəyyən işləri yenidən görmək istəyi yaratsa da, təmkinli olun. Bütün işlərə vaxt, enerji və ya imkan çatdıra bilməzsiniz. Şərait ilk baxışdan uğurlu təsir bağışlasa da, genişmiqyaslı layihəni ertələyin. 
Günün ikinci yarısında ifrat yorğunluq hissi yaranmasın deyə emosional olmayın, bütün hədəflərə çatmağa can atmayın. Bütün diqqəti bir işə yönəldin.

Oğlaq - günün ilk yarısında maliyyə məsələləri ön plana çıxacaq. Bir qədər əvvəl xərcləriniz çox olduğundan gəlirləri artırmaq zamanıdır. İndi yeni işlərə başlamaq üçün ən yaxşı zaman olmasa da, əlavə gəlir mənbəyi arayın. 
Günün ikinci yarısında ideyalarınızı reallaşdırmaq üçün əlverişli imkanlar arayın.
Situasiyanı nəzərə alın. Belədə ailə üzvlərinizin yaxın gələcəklə bağlı nigaranlıqları yaranmaz. Axşam saatlarını sevdiyiniz insanla gəzintiyə həsr edin.

Dolça - Yaşananlara sərt reaksiya verməyin, yumor hissini unutmayın. Ən kiçik maneələrdən depressiyaya qapılmayın. Xırda çətinliklər əhvalınızı korlamasın.
Yeniliklər əxz etməkdən, məlumatlar əldə etməkdən çəkinməyin. Bu gün əldə edəcəyiniz xəbərlər sonradan karınıza gələcək.
Günün ikinci yarısı məsələlərin dostlar və həmfikirlərlə müzakirəsi üçün əlverişlidir. Parlaq, maraqlı fərdlərlə tanışlıq da istisna deyil. Axşam saatlarında qonaq qəbul etmək olar.

Balıqlar - təmkinli davranın, soyuqqanlı və məntiqli olun. Bədxahlarınızla rəqibləriniz sizə qarşı yeni, məkrli plan qurublar. Yaxşı bələd olmadığınız insanlardan biri etimadınızdan sui-istifadə etməyə çalışacaq. Sadəlövhlük edərək "saf" qərarlar verməyin.
Saatlar keçdikcə peşəkar fəaliyyətinizlə bağlı maraqlı təkliflər alacaqsınız. Daşınmaz əmlakla əməliyyatlar və maliyyə məsələlərinin həlli üçün münasib zaman deyil.
Günün ikinci yarısında passiv olmayın. Süstlük və tənbəllik bu gün əsas düşmənlərinizdir.
Axşam saatlarında gəzintiyə çıxın. Normal istirahət etməyə çalışın.

Qoç – Aktual məsələlərin həlli, peşəkar fəaliyyət və maliyyə sahəsində yaranmış problemlərin aradan qaldırılması üçün günün ilk yarısı ən optimal zamandır. Çoxdan başladığınız işi tələsmədən, amma məntiqli şəkildə başa vursanız, yaxşı nəticələr əldə edəcəksiniz.
Günün ikinci yarısında çətinliklərin çözülməsinə yaradıcı yanaşma sizdə daxili harmoniya hissi, razılıq duyğuları yaradacaq.
Axşam saatlarınızı yaxınlarınızla birlikdə, mənalı istirahətə üstünlük verərək keçirin.

Buğa – Sağlam həyat tərzini seçin. Xarici görkəminizdə və ümumiyyətlə, yaşamınızda nəyi dəyişəcəyinizə qərar verin. Aktiv olun, intensiv fəaliyyət göstərin. Ötənlərdə özünü dəfələrlə doğrultmuş metodları seçin.
Günün ikinci yarısında yazışmalarda və hesabatlarda sərvaxt olun. Məsləhətlərə qulaq asın. Təcrübə mübadiləsində xeyir var.
Yaxınlarınızdan biri yardım gözləyir. Planlarınızı pozmamaq şərtilə həmin adama kömək edin. Az sonra başlanacaq hadisələrin heç olmazsa, bəzilərini təxminləməyə can atın.

Əkizlər – İşgüzar təmaslarda diqqətli olun. Başqalarının məsləhətləri ilə davranaraq maraqlarınızı qurban verməyin. Ən müxtəlif yaşda və sosial durumda olan insanlarla dil tapmağa çalışın.
Günün ikinci yarısı intensiv ünsiyyət zamanıdır. Mobillik, çeviklik, psixoloji mütəhərriklik xüsusi əhəmiyyət kəsb edəcək. Çalışdığınız kollektivdə müəyyən gərgin anlar yaşana bilər.
İndiyədək çözə bilmədiyiniz mübahisəni axşam saatlarında asanlıqla həll edə bilərsiniz.

Xərçəng – Səhər saatlarında vurnuxma, işlərin sürətli artımı istisna deyil. Anlaşılmazlıqlar və mübahisələrdə haqsızlığa rəvac verməyin. Ədalətli olun. Emosional durumlarda soyuqqanlı davranın.
Günün ikinci yarısında yeni işə başlayanda təcrübə və ya məlumat çatışmazlığı ilə qarşılaşa bilərsiniz. Harasa təcili yollanmaq zərurəti yaranacaq. Dəyər verdiyiniz insanlarla münasibətlərdə hər şey normal deyil. Bununla belə, situasiyanı həddən artıq dramatikləşdirməyin.

Şir – Təşəbbüskar olun. Bədxahları pərişan etməyin ən rahat yolu onların dedi-qodularına, şayiələrinə fikir verməməkdir. Özünüzü, maraqlarınızı düşünün. Yoxsul yox, varlı olmağa can atın. İnadkar və zəhmətkeş fəaliyyət uğur vəd edir.
Günün ikinci yarısında böyük fiziki qüvvə və vaxt tələb edən iş olacaq. Tələsməyin, bədbinliyə qapılmayın. Gərəkli nəticəni ən son anda əldə edəcəksiniz. Yaxınlarınızla təmaslarda onlara psixoloji təzyiq göstərməyin.
Axşam saatlarında normal istirahət edin.

Qız – Ətrafınızdakı situasiyanı tam anlamasanız da, tələsik qərarlar verməyə tələsməyin. Situasiyadan asılı davranmayın. Hərəkətləriniz xaotik, qarışıq, ziddiyyətli olmasın. Optimal strategiyanı düşünün, işlək taktika seçin.
Günün ikinci yarısında soyuqqanlı olun. Kiçik problemlərə və maneələrə fikir verməyin. Səbrli olun, irəliləyişə can atın.
Yaxınlarınızdan birinin sözləri və əməlləri sizi narahat edə bilər. Yalan eşidəcəksiniz. Hər sözə aldanmayın.

Tərəzi – Hiperaktivlik etməyin, məzmununa bələd olmadığınız işlə bağlı təşəbbüsə qapılmayın. Məlumatlar toplayın, müşahidə edin, deyilənlərə qulaq asın. Müzakirələr və toplantılar üçün yaxşı zamandır.
Hansısa insana qəfil marağınız yarana bilər. Yeni layihə seçin.
Günün ikinci yarısında həmfikir olduğunuz insanla təmasları gücləndirin.

 

Əqrəb – Yaşananların məzmununu anlamağa çalışın. Onsuz da gərgin olan əlaqələri ağırlaşdırmayın. Yeni ideyaları reallaşdırmağa tələsməyin. Olaylarda yeni mərhələ, dönüş anı yaxınlaşır. Malik olduqlarınızı araşdırın, təhlil edin.
Günün ikinci yarısında mövqeləriniz əvvəlki günlərlə müqayisədə səbatlı deyil. Sınaqlardan keçməlisiniz. İmtinalar eşidəcəksiniz. Baş verməsi çətin, müşkül saydığınız hadisə yaşanacaq.
Karyeranızda irəliləməyə çalışın, çünki belə davranış şəxsi münasibətlərinizə də təsir edəcək.
Axşam saatlarını yaxınlarınızla keçirin.

Oxatan – Günün ilk yarısında cəhdləriniz ən yaxşı effekti verəcək. Bu və ya digər məsələnin çözüm sürəti zəhmətkeşliyinizdən, inadınızdan asılıdır. Sizdən asılı olmayan amillərlə təmayülləri də unutmayın.
Günün ikinci yarısında dürüst taktikanın seçilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edəcək. Əhvalınız işgüzar prosesə xüsusi təsir edəcək. Kiçik səhvləri gələcək fəaliyyətiniz üçün faydalı təcrübə sayın. Yaxınlarınız və qohumlarınızla təmaslarda səbrli, təmkinli olun. Münaqişə situasiyası yaratmayın.

Oğlaq – Günün ilk yarısından etibarən aktiv çalışın. Rəqiblərdən geri qalmayın. Qarşınıza qoyduğunuz məqsədə doğru qətiyyətlə irəliləyin. Tamamilə yeni sahədə tapşırıqlar və sifarişlər ala bilərsiniz.
Günün ikinci yarısında tərəfdaşlarla münasibətlərdə problemlər yaranacaq. Anlaşılmazlıqları ağır müşküllərə çevirməyin. Karyeranıza birbaşa təsir edə biləcək söhbət, müzakirə olacaq. Şəxsi həyatınızda önəmli qərarları hələlik təxirə salın.
Axşam saatlarını evdən kənarda keçirin.

Dolça – Maddi məsələlərlə bağlı müəyyən problemlər yarana bilər. Çevik və sayıq davranın. Maddi sahədə yeniliklər istisna deyil. Şübhəli davranmayın. Yanlışlıqlar sizə ağrılı problemlər vəd etmir.
Günün ikinci yarısında işlərinizin səhmanda olmasına xüsusi fikir verin. İşdə rəhbərlik dediklərinizi dinləyəcək. Həmkarlarla münasibətlərin normal olmasına çalışın.
Axşam saatlarına yaxın yorğunluq hiss edə bilərsiniz. Enerji səviyyəniz aşağı düşəcək. Sakitlikdə istirahət edin.

Balıqlar – Maraqlandığınız işlərlə səhər saatlarından məşğul ola bilərsiniz. Diqqətli və sayıq olun. Karyera müstəvisində uğurlar istisna deyil. Yaradıcılıqla bağlı planlarınıza dəyişikliklər də mümkündür.
Günün ikinci yarısında bütün işləri müstəqil görməyə çalışın. Kənardan yardım gözləməyin. Kollektiv fəaliyyətdə qıcıq, diskomfort istisna deyil.
Axşam saatlarında şəxsi münasibətlərdə köhnə problemlər aktivləşə bilər. Sevdiyiniz insanla mühüm söhbətdən yayınmayın.

Milli.Az

Elektron siqaretlərlə bağlı mediada çox yazılıb, çox danışılıb. Nyu-York Universitetində bununla bağlı aparılan növbəti araşdırma daha qorxunc nəticələri ortaya qoyub.

Lent.az xarici mediaya istinadən xəbər verir ki, adıçəkilən universitetin professorları elektron siqaretlərin adi siqaretlərin daha zərərsiz alternativi olub-olmadığını yoxlamaq üçün siçanlar üzərində test ediblər.

Moos-Shong tangın rəhbərlik etdiyi araşdırma heyəti, 40 siçanı bir il boyunca elektron siqaretlərdə olan izoprofilin qlikol və bitkilərdən hazırlanan nikotin aerozolu ilə təmasda saxlayıb. Araşdırma heyəti 20 siçanın nikotinsiz aerozol, 20 siçanın isə sadəcə filterləşdirilmiş hava almasına şərait yaradıb.

Bir ilin tamamında həftədə 20 saat nikotin aerozolu qəbul edən siçanların 22.5%-nin ağ ciyərlərində xərçəng şişləri yarandığı halda, 57.5%-nin sidik kisəsində xərçəngə dönən kütlələr yarandığı görünüb. Nikotinsiz aerozola məruz qalan siçanların ağ ciyərlərində xərçəng şişləri olmasa da, 6.3%-nin sidik kisələrində kütlələr görünüb.

Bundan əlavə, filterləşdirilmiş hava ilə nəfəs alan siçanların 5.6%-də ağ ciyər şişləri yarandığı halda, heç birinin sidik kisəsində kütlələr yaranmayıb. Eyni zamanda araşdırma zamanı nikotinə məruz qalan qrupda 5, digər qrupda isə 2 siçan ölüb.

Araşdırmaçılar elektron siqaretlərin insanlara nə cür təsir etdiyini yoxlamaq üçün daha geniş sınaqlara ehtiyac olduğunu, lakin bundan öncə insanların siçanlar üzərindəki testi görüb düşünmələrinin lazım olduğunu vacib biliblər.

Lakin əlamətlər arasında nəfəs çatışmazlığı, halsızlıq, sinə ağrısı və ürək bulanması olan xəstəliyə elektron siqaretin özünün yoxsa ki, içərisində olan maddələrin təsir edib-etmədiyi hələ ki, dəqiq bilinmir.

Qoç – səhər saatlarında əhvalınız sürətlə dəyişə bilər. Məqsəd və niyyətinizdə ardıcıl, məntiqli davranmasanız, çətinliklərin sayı artacaq. İşlərinizdə sayıq olun. Kənar təsirlərlə təzyiqlərə imkan verməyin.
Günün ikinci yarısında qüvvənizi real qiymətləndirin. Potensialınıza ifrat nikbin nəzər salmayın.
Kompleks və fobiyalarınızın sayını artırmayın. Əksinə, onların əksəriyyətindən qurtulmaq olar.
Axşam saatlarında yaxın ətrafınızdakı insanlarla ünsiyyət xoş emosiyalar bəxş edəcək.

Buğa – günün ilk yarısı əsəblərin tarıma çəkilməsini vəd edir. İntensiv fiziki və ya intellektual fəaliyyət istisna deyil. Saatlar keçdikcə gərginlik daha da artacaq.
İşdə rəhbərliklə mübahisə etməyin. Rəqabət güclənəcək. Qarşıdurmaya hazır olun.
Günün ikinci yarısında kollektivdəki şəxslərdən birindən özünüzlə bağlı xoşagəlməz sözlər eşidə bilərsiniz. Səbrli və təmkinli olun. Tənqidləri səbrlə dinləyin.
Axşam saatlarında dostlarnızla birlikdə istirahət edin.

Əkizlər – günün ilk yarısından rutin işlərin və adi problemlərin sayı artacaq. Karyera inkişafı ilə bağlı konkret addımlar atmaq üçün əlverişli zaman deyil. İşdə rəhbərlik təşəbbüslərinizi dəstəkləməyəcək.
Günün ikinci yarısında çətinliklərin həllində kreativ olun. İntuisiyanızı dinləyin. Bədxərclik etməyin, alış-verişdə diqqətli olun.
Axşam saatlarında yaxşıca istirahət etməyə çalışın.

 Xərçəng – çox şey vəd edən uzunmüddətli investisiyalar yatırmaq şansınız var. Riskə getmək baxımından çox uğurlu gündür. Təkcə gəlirlərinizi artırmaq və faydalı sövdələşmələr əldə etmək olar: peşəkarlıq intuisiyanız sizi yanıltmayacaq. Daha maraqlı və yüksək maaşlı işə keçə bilərsiniz.
Şəxsi həyatınızda ciddi dəyişikliklər gözlənilmir. Sevinc və kədər o qədər əhəmiyyətsiz olacaq ki, onlara çətin diqqət yetirəsiniz. Valideynləriniz sizin davranışlarınızdan narazı qala bilərlər. Amma onlar öz fikirlərini sərt formada ifadə etməyəcəklər.

Şir – işdə çətinliklər yarana bilər. Texniki nasazlıqlar, həmkarlarınızla anlaşılmazlıqlar istisna deyil. İradənizlə mənəviyyatınızın sınağa çəkiləcəyi situasiyalarda ətrafınızdakı insanların davranışlarına diqqətlə baxın.
Günün ikinci yarısında peşəkar məziyyətlərinizi artırın. Dəyər verdiyiniz insanla əlaqələrinizi daha səmimi, rəvan edin.
Axşam saatlarında soyuqqanlı olun.

Qız – adi günlərdən fərqli olaraq qəfil hadisələr, ilk baxışdan anlaşılmaz məsələlərlə zəngin gündür. Ən kiçik məsələlər sizi təbdən çıxarmasın.
Ünvanınıza deyilən ehtiyatsız kəlmələr, fərqli düşüncə və mövqe daşıyıcılarının dedikləri qıcıq yaratmasın.
İşdə rəhbərliyin tənqidləri sərtləşəcək, şayiələrin sayı artacaq.
Günün ikinci yarısı yeni tanışlıq və əlaqələr üçün münasibdir. Yaxınlarınız sizi dəstəkləməyə bilər.
Axşam saatlarında normal istirahət edin.

Tərəzi – çətinliklər olmayan yerdə özünüzə problemlər aramayın. Həddən artıq şübhəli insan təsiri bağışlamayın. Sonradan sonuclarına təəssüflənəcəyiniz addımlar atmayın.
Günün ikinci yarısı əmlak və ya maliyyə ilə bağlı əməliyyatlar üçün əlverişli deyil. Alış-verişə yollansanız, çox pul xərcləməyin. Tərəfdaş və ya şəriklərlə qarşılıqlı fəaliyyətdə işinizi yüngülləşdirmək cəhdləri neqativ reaksiya doğura bilər.
Axşam saatlarını sevdiyiniz insana həsr edin.

Əqrəb – səhər saatlarında emosional narahatlıq apogeyə çata bilər. Mümkün qədər fəal çalışmağa can atın. Daxili enerjinizi zahirdəki əməllərə döndərin. Məqsədli olun, iradəli insan təsiri bağışlayın.
Günün ikinci yarısında yerinizdə saymayın, qüvvənizi real və praktik sahələrdə reallaşdırın. Yaxın vaxtlarda məntiqi şəkildə başa vura biləcəyiniz layihənin gerçəkləşdirilməsinə üstünlük verin.
Yaxın bildiyiniz insanların məsləhətlərinə qulaq asın.
Axşam saatlarını ailənizə sərf edin.

Oxatan – yaşamınızda dəyişikliklər üçün əlverişli zaman deyil. Emosional “partlayış”dan qaçın. Mənfi hisslər, qıcıq yaradacaq məqamlardan uzaq durun. Məsuliyyətli işi görərkən diqqətli olun. Fikrinizin dağınıq olması ciddi fəsadlar yarada bilər.
Günün ikinci yarısında başladığınız işləri başa vurun. Həddən ziyadə önəm verdiyiniz işi sabaha ertələmək olar. Axşam saatları üçün nəzərdə tutduğunuz görüşün baş tutmayacağı təqdirdə fəaliyyətinizdə mütləq şəkildə yenilik edin.
Əyləncəni zəhmətdən üstün tutmayın.

Oğlaq – yaşadığınız durumu diqqətlə müşahidə edin. Sayıq, çevik olun. Ən kiçik dəyişiklikləri nəzərdən qaçırmayın. Yaxın ətrafınızdakı insanlar arasındakı münaqişələrə dəstək verməyin. Mübahisə, qarşıdurma istisna deyil.
Günün ikinci yarısında münasibətləri araşdırmağa çalışmayın. Ani çətinliklərə həddən artıq əhəmiyyət verməyin. Bəzi problemlər və çətinliklər avtomatik olaraq həllini tapacaq. Bilavasitə iştirakınızın tələb olunduğu məsələlərdə aktivlik edin.
Axşam saatlarında şəxsi münasibətlərdə ənənəvi davranış modelindən kənara çıxmayın. Ekssentrik, ekstravaqant olmayın.

Dolça – ilk əvvəl təxirəsalınmaz məsələlərin həlli ilə məşğul olun. Bu işlər xeyli vaxtınızı və qüvvənizi alacaq. Daha maraqlı işlərə can atmayın. Rutinlikdən qaçmaq mümkün deyil.
Günün ikinci yarısında yeni layihə, təklif, ideya istisna deyil. Sizə qarşı neqativ əhval-ruhiyyədəki insanlarla ünsiyyətinizi minimuma endirin.

Balıqlar – ruhdan düşməyin. Böyük miqyaslı layihəyə başlamaq niyyətiniz varsa, potensialınızı real və ciddi şəkildə dəyərləndirin. Nə istədiyinizi müəyyənləşdirin. Məqsədə çatmaq üçün bütün imkanlardan istifadə edin.

Günün ikinci yarısında işdə rəhbərliklə normal münasibətləri korlamayın. Maaş, karyera müstəvisində irəliləyişdə bağlı məsələləri müzakirə etmək olar. Hisslərə qapılmayın.
Axşam saatlarında nüfuzunuza zərbə vura biləcək addımlar atmayın.

Milli.Az

Bakıda iki avtomobilin toqquşması ilə nəticələnən yol qəzası baş verib.

Report xəbər verir ki, hadisə Yasamal rayonunda qeydə alınıb.

Belə ki, 79 saylı marşrut avtobusu sürət həddini aşaraq avtomobillə toqquşub. Hadisə zamanı avtobusdakı sərnişin, 1993-cü il təvəllüdlü Kərimova Təbəssüm Əsəd qızı xəsarət alıb. Yaralı təcili tibbi yardım briqadasının köməkliyilə xəstəxanaya çatdırılıb. Ona sağ diz oynağının əziyi diaqnozu qoyulub.

Pərpətöyünün tarixi 4 min il əvvələ gedib çıxır. Avropaya XIX əsrdə gətirilən pərpətöyünün vətəni Hindistan, Argentina və Braziliya hesab edilir.

Axar.az Azərtac-a istinadən xəbər verir ki, yabanı pərpətöyün Azərbaycanın ən çox Samur-Dəvəçi ovalıqlarında, Naxçıvanın düzən və orta dağlıq sahələri rayonlarında, Lənkəran düzənliyində, bağ və bağçalarda alaq bitkisi kimi yayılıb. Respublikamızın bir çox bölgələrində ona pərpərəng də deyilir. Qida dəyəri yüksək olan pərpətöyünün bir sıra xəstəliyə qarşı qoruyucu təsiri var.

Doymamış yağ turşuları, xüsusilə Omeqa-3 və digər turşularla zəngin olan pərpətöyün ürək-damar sağlamlığını qoruyur. Tərkibindəki zəngin komponentlər sayəsində həm xolesteronu aşağı salır, həm də qan təzyiqinin normallaşmasında əhəmiyyətli rol oynayır.

Bakteriya və göbələk yaranmasına qarşı qoruyucu təsirə malik olduğundan bədəni xəstəlik yaradan mikroorqanizmlərdən qoruyur.

Antioksidant təsiri ilə həzm sistemini gücləndirir. Sidikqovucu və toksin təmizləyici xüsusiyyəti olan pərpətöyün böyrəklərdə olan qum və daşların xaric olmasına yardım göstərir. Tərkibindəki yüksək miqdarda liflər qəbizliyin qarşısını alır, eyni zamanda vitamin və minerallarla zəngin olması yorğunluq, halsızlıq və depressiyaya qarşı əhəmiyyətli rol oynayır. Dəridə quruluğun aradan qaldırılmasına kömək edir.

“3” alan şagird məktəbin öz göstəricisidir, ali məktəbə qəbul olan şagird isə repetitorların əməyinin məhsuludur. Məktəb rəhbərliyi statistikanın dalınca qaçaraq zəif uşaqlardan can qurtarmağa çalışır. Məktəb rəhbərliyi zəif oxuyan uşaqları peşə məktəblərinə yönəltmək istəyirsə, onların 10-cu sinifdə oxumasına maneə yaratmamalıdır, həmin uşaqların peşə məktəbinə yönəldilməsi üçün təbliğat aparmalıdır.

Bu sözləri Axar.az-a təhsil eksperti Elşən Qafarov məktəb rəhbərlərinin zəif oxuyan şagirdlərin 10-cu sinfə keçməsinə problem yaratmasının səbəbləri barədə danışarkən deyib.

E.Qafarov hesab edir ki, məktəblər düzgün təbliğat aparmır və hələ də peşə məktəblərini “cərimə batalyonu” kimi görürlər:

“Təhsil nailiyyətləri aşağı olan şagirdlərin peşə məktəblərinə yönləndirilməsini düzgün hesab etmirəm. Niyə məhz təhsil nailiyyətləri aşağı olan uşaqlar peşə məktəblərinə getməlidir ki? Axı peşə məktəblərinə yaxşı oxuyan şagirdlər də gedə bilər. Bunu istiqamətləndirmək məktəbin üzərinə düşür. Məktəb şagird yaxşı oxumadığı üçün onu təhsildən uzaqlaşdırmamalıdır.

Yaxşı olardı ki, 8 və 9-cu siniflərdə məktəb rəhbərliyi zəif oxuyan şagirdlər arasında təbliğat aparsın. Belə olsa, məktəblərin 10-11-ci siniflərində indi istədiklərindən daha yaxşı nəticə əldə edə bilərlər. Çünki bu gün dövlət peşə məktəblərinin infrastrukturunun yenidən qurulması üçün çox böyük işlər görüb. Peşə təhsil mərkəzləri, peşə liseyləri yaradılıb.

Təəssüf ki, bu gün məktəblər sovet illərində olduğu kimi peşə məktəblərinə “cərimə batalyonu” kimi yanaşır. Ona görə aşağı qiymət alan uşaqları peşə məktəblərinə yönləndirirlər. Ancaq zəif oxuyan uşaqların peşə məktəblərinə getməsi yanlış fikirdir. İllərdir bu cür fikir formalaşdığına görə bir çoxları uşağının peşə məktəbində təhsil almasını istəmir”.

E.Qafarov bildirib ki, məktəblər statistik rəqəmlərə görə bu addımı atır və məhz bu statistikaya görə zəif uşaqları məktəbdən uzaqlaşdırır:

“Məktəblər qəbul imtahanları ərəfəsində universitetə qəbul olmuş uşaqların sayı ilə özlərini reklam edirlər. Lakin məktəblər nəzərə almalıdır ki, ali məktəbə girən uşaqlar repetitorların əməyinin nəticəsidir. Məktəb rəhbərliyi şagirdi peşəyə yönəltmək, onun gələcəyini sığortalamaqda maraqlı olmalıdır. Bunun üçün 8 və ya 9-cu sinfin əvvəlindən həmin uşaqlarla, onların valideynləri ilə söhbət aparmalıdır, onlara məlumat verməli, düzgün istiqamətləndirməlidir. Təhsilin əsas vəzifələrindən biri də məhz şagirdi peşəyə yönəltməkdir. Bu vəzifəni də məktəb yerinə yetirir”.

E.Qafarovun fikrincə, peşə məktəbini bitirənlərin əmək bazarında özünə iş tapmaq imkanı daha yüksəkdir, nəinki 4 il ali təhsil aldıqdan sonra işlə təmin olunmaq.

Təhsil eksperti Kamran Əsədovun fikrincə də məktəblər qiymətləri aşağı olan şagirdlərin yuxarı sinifdə olmasını ona görə istəmir ki, məktəbin ali məktəblərə qəbul nəticəsi yaxşı olsun:

“Konkret rəqəmlərə baxdıqda da bəzi məktəb direktorları tərəfindən şagirdlərin təhsilini davam etdirməyə maneə törətdiyini görə bilərik.

Belə ki, I sinifdə 165 min şagird təhsil alır, IX sinfi 122 min, XI sinfi isə 82 min şagird bitirir. Yəni X sinfə 40 min şagird keçə bilmir. Orta ixtisas təhsili müəssisələrinə - kolleclərə qəbul olanların sayının 10 min olduğunu nəzərə alsaq, ümumilikdə 70 mindən çox şagirdin tam orta təhsildən kənarda qaldığı üzə çıxır”.

K.Əsədov bildirib ki, bəzi məktəb direktorlarının şagirdləri peşə təhsili müəssisələrinə yönəltməsi də həqiqəti əks etdirmir:

“Bu pillədə də təhsil almaq üçün qəbul olanlar 7 min nəfər təşkil edir və ümumiyyətlə məktəblər şagirdlərin gələcək təhsili üçün heç bir əməli tədbir görmür.

Nəzərə almaq lazımdır ki, orta məktəb qiyməti şagirdin bilik və bacarıqlarının heç də real qiyməti deyil. Orta məktəbi qızıl medalla bitirmiş, fərqlənmə attestatı almış kifayət qədər şagirdlər var ki, qəbul və buraxılış imtahanlarının nəticəsində aşağı nəticə göstərib. Amma qiyməti “3”-“4” olanlar arasında 600-dən çox bal toplayanlar var”.